રશિયામાં રિફાઇનરીઓને થયેલા નુકસાનને કારણે દેશમાં પેટ્રોલની અછત સર્જાઈ છે, જેને પહોંચી વળવા માટે રશિયાએ હવે ભારત પાસેથી ઈંધણની આયાત શરૂ કરી છે. આ વ્યવહાર મુખ્યત્વે Nayara Energy ની Vadinar રિફાઇનરી દ્વારા થઈ રહ્યો છે, જે રોકાણકારો માટે પોલિસી ફેરફારો અને ટેરિફના જોખમો વધારી શકે છે.
રશિયા-ભારત વચ્ચે અસામાન્ય ઊર્જા વેપાર
ઊર્જા ક્ષેત્રે ભારત અને રશિયા વચ્ચે એક મોટું પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે રશિયા પોતે ઈંધણનો મોટો નિકાસકાર છે, પરંતુ ઓગસ્ટ 2026 માં પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે. રશિયાએ અંદાજે 1,72,000 ટન ઓઈલ પ્રોડક્ટ્સની આયાત કરી છે, જેમાં 70% હિસ્સો ભારતીય રિફાઇનરીઓનો છે. આ ફેરફારનું મુખ્ય કારણ રશિયાની પોતાની રિફાઇનરીઓને થયેલું નુકસાન અને માળખાકીય મર્યાદાઓ છે.
Nayara Energy ની ભૂમિકા અને પ્રોસેસ
આ આખા સોદાના કેન્દ્રમાં Nayara Energy ની Vadinar રિફાઇનરી છે. અહીં એક ખાસ પ્રકારની 'સર્ક્યુલર પ્રોસેસ' જોવા મળે છે: રશિયા ભારતને ક્રૂડ ઓઈલ મોકલે છે, જે અહીં રિફાઈન થઈને ફિનિશ્ડ ગેસોલિન તરીકે ફરીથી રશિયાના આર્ક્ટિક પોર્ટ્સ પર મોકલવામાં આવે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, રશિયન કંપની Rosneft નો આ રિફાઇનરીમાં 49.13% હિસ્સો છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
આ વેપાર ભલે ભારતીય રિફાઇનરીઓની ક્ષમતા દર્શાવે છે, પરંતુ અહીં જોખમો પણ છે:
- US ટ્રેડ પોલિસી: અમેરિકાના નવા વહીવટીતંત્ર દ્વારા રશિયા સાથેના ઊર્જા વેપાર પર કડક નિયમો અથવા નવા ટેરિફ લાગુ થઈ શકે છે, જે ભારતીય કંપનીઓ માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.
- માર્જિન પર અસર: હાલમાં ભારતીય રિફાઇનરીઓ રશિયા પાસેથી ડિસ્કાઉન્ટ પર ક્રૂડ મેળવીને સારું પ્રોફિટ માર્જિન મેળવે છે. જો વૈશ્વિક પોલિસી બદલાય અને મોંઘા ક્રૂડ પર નિર્ભર રહેવું પડે, તો નફા પર સીધી અસર પડી શકે છે.
ટુંકમાં, રોકાણકારોએ હવે અમેરિકાના નિર્ણયો અને વૈશ્વિક ઊર્જા નીતિઓ પર ચાંપતી નજર રાખવી જરૂરી છે.