યુક્રેનના ડ્રોન હુમલા બાદ રશિયાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓને નુકસાન થતાં, દેશમાં ઇંધણ પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે રશિયાએ તાત્કાલિક અસરથી 31 જુલાઈ સુધી ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ નિર્ણયે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ચિંતા વધારી છે.
નિકાસ પર પ્રતિબંધનું કારણ
રશિયાએ તેના ઘરેલું બજારમાં ડીઝલના પુરવઠાને સ્થિર કરવા માટે આ કડક પગલું ભર્યું છે. તાજેતરના સમયમાં યુક્રેન દ્વારા રશિયાની ઓઇલ રિફાઇનરીઓ પર થયેલા ડ્રોન હુમલાઓને કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો છે અને દેશના વિવિધ ભાગોમાં ઇંધણની અછત સર્જાઈ છે. આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે, સરકારે તાત્કાલિક અસરથી 31 જુલાઈ સુધી ડીઝલ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.
વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર અસર
આ નિર્ણયની તાત્કાલિક અસર વૈશ્વિક ઊર્જા બજારો પર જોવા મળી છે. રશિયા, જે ડીઝલનો એક મુખ્ય નિકાસકાર દેશ છે, તેના બજારમાંથી અચાનક બહાર નીકળી જવાથી યુરોપિયન ડીઝલ માર્જિન રેકોર્ડ $60.17 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા છે. આ ભાવ વધારો વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં રશિયાના મહત્વને દર્શાવે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, પ્રતિબંધ પહેલા જૂન મહિનામાં રશિયાની દરિયાઈ માર્ગે ડીઝલ અને ગેસોઇલની નિકાસમાં 39% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે મે મહિનાની સરખામણીએ નોંધપાત્ર ઘટાડો છે.
ઘરેલું પુરવઠાની સ્થિતિ
રશિયાના નાયબ વડા પ્રધાન એલેક્ઝાંડર નોવાકે સ્વીકાર્યું છે કે ઇંધણની કટોકટીએ જાહેર ચિંતા વધારી છે. નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઘરેલું બજારમાં ઇંધણનો પુરવઠો વધારવાનો છે, જેથી પેટ્રોલ પંપ પર લાંબી લાઇનો ઓછી થઈ શકે. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે, સરકાર જુલાઈ મહિનાથી ઇંધણની આયાત શરૂ કરવાની પણ યોજના ધરાવે છે. રિફાઇનરીઓ પર થયેલા હુમલાઓને કારણે થયેલા નુકસાનની ગંભીરતા આ પગલાં દર્શાવે છે.
વેપાર ભાગીદારો પર અસર
નિકાસ રોકતા પહેલા, રશિયા તેના ડીઝલ ઉત્પાદનો માટે મુખ્યત્વે તુર્કી અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો પર નિર્ભર હતું. જૂન મહિનામાં આ બંને દેશોએ મળીને રશિયાના કુલ ડીઝલ કાર્ગોનો ઓછામાં ઓછો અડધો હિસ્સો મેળવ્યો હતો. આ ઉપરાંત, મોરોક્કો, ઇજિપ્ત અને સેનેગલ જેવા દેશો પણ રશિયા પાસેથી ડીઝલ મેળવતા હતા. આ દેશો હવે વૈકલ્પિક ઇંધણ સ્ત્રોતો શોધવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરી શકે છે, જેનાથી વૈશ્વિક ડીઝલના ભાવમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે.