વર્ષ 2040 સુધીમાં રિન્યુએબલ એનર્જી માટે **$356 અબજ**ના રોકાણની જરૂર છે, પરંતુ ઉંચા વ્યાજદર મોટો અવરોધ બની રહ્યા છે. ભારતે ઇલેક્ટ્રિસિટી ડિસ્ટ્રિબ્યુશન રિફોર્મ્સ દ્વારા જોખમ ઘટાડવામાં સફળતા મેળવી છે, જ્યારે અન્ય દેશો હજુ સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.
ગ્લોબલ સ્તરે રિન્યુએબલ એનર્જી તરફનું વલણ વધી રહ્યું છે, પરંતુ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માટે ઊંચા બોરોઈંગ કોસ્ટ (Borrowing Cost) એક મોટો પડકાર બની રહ્યા છે. વર્ષ 2040 સુધીમાં $356 અબજની રોકાણ તકો હોવા છતાં, ઊંચા વ્યાજદરો અને રિસ્ક પ્રીમિયમને કારણે પ્રોજેક્ટ ડેવલપર્સ માટે મૂડી મેળવવી મોંઘી બની ગઈ છે.
મૂડી ખર્ચમાં વિસંગતતા (Cost of Capital Disparity)
Global Emerging Markets Risk Database મુજબ, વર્ષ 2006થી 2025 દરમિયાન ડેવલપમેન્ટ ફાઈનાન્સ સંસ્થાઓની લોન પર સરેરાશ 3.77% નો સ્પ્રેડ વસૂલવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે વાસ્તવિક નુકસાનનો દર માત્ર 0.9% હતો. આ સાબિત કરે છે કે પ્રોજેક્ટ્સ પર જે રિસ્ક પ્રીમિયમ લેવાય છે, તે વાસ્તવિક ડિફોલ્ટ દર સાથે સુસંગત નથી.
ભારતની સફળતાની વ્યૂહરચના
ભારતે આ દિશામાં બેજોડ કામગીરી કરી છે. વર્ષ 2025 સુધીમાં ભારતની પાવર કેપેસિટી 500GW સુધી પહોંચી છે, જેમાં નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલનો હિસ્સો 50% છે. ભારતે વીજળી વિતરણ કંપનીઓના બાકી લેણાંમાં મોટો ઘટાડો કર્યો છે, જે 2022માં $14.8 અબજ હતા, તે ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં ઘટીને માત્ર $433 મિલિયન થઈ ગયા છે. આ શિસ્તબદ્ધ નીતિને કારણે સોલર કેપેસિટી 2010માં નગણ્ય હતી તે વધીને 2025માં 190GW ને પાર કરી ગઈ છે.
વૈશ્વિક પડકારો અને ફાઇનાન્સ મોડેલ્સ
નાઈજીરીયા, સેનેગલ અને ઇજિપ્ત જેવા દેશોમાં હજુ પણ વીજળીના વેચાણ અને પેમેન્ટની વિશ્વસનીયતાનો મોટો પ્રશ્ન છે. આ ઉકેલવા માટે, ભારત અને અન્ય દેશો 'બ્લેન્ડેડ ફાઇનાન્સ' મોડેલ અપનાવી રહ્યા છે. ભારતે $944.5 મિલિયનનો ગ્રીન ગ્રોથ ફંડ અને નાઈજીરીયાએ $188 મિલિયનની સુવિધા ઊભી કરી છે. રોકાણકારો માટે હવે પ્રોજેક્ટના ખર્ચની સાથે ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓની પેમેન્ટ ક્ષમતા પર નજર રાખવી અત્યંત મહત્વની બની રહેશે.