પંજાબમાં હાલ વીજળીનું સંકટ ઘેરાયું છે. કોલસાના પુરવઠામાં અછતને પગલે મુખ્ય થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ તેમની **50%** ક્ષમતાએ કામ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે રાજ્યમાં **1,500 MW** ની વીજ અછત સર્જાઈ છે અને ફરજિયાત પાવર કટનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
પંજાબ હાલમાં ગંભીર વીજળીની તંગીનો સામનો કરી રહ્યું છે. નેશનલ લેવલે કોલસાના સપ્લાયમાં આવી રહેલી અડચણોને કારણે થર્મલ પાવર સ્ટેશનોએ ઉત્પાદનમાં મોટો ઘટાડો કરવો પડ્યો છે. સત્તાવાર આંકડા મુજબ, રાજ્યમાં પાવરની ઉપલબ્ધતામાં 1,500 MW નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેની સીધી અસર ઘરગથ્થુ અને ઔદ્યોગિક વપરાશકર્તાઓ પર પડી રહી છે.
પ્લાન્ટ્સ પર અસર
ખાસ કરીને રાજપુરા થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ (Nabha Power Limited) અને તલવંડી સાબો પાવર પ્લાન્ટ આ સ્થિતિથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે. કોલસાના અપૂરતા સ્ટોકને કારણે આ પ્લાન્ટ્સ તેમની ક્ષમતાના માત્ર 50% જેટલા જ કાર્યરત છે. ખાનગી પાવર પ્રોડ્યુસર્સ માટે આવી સ્થિતિ નાણાકીય દબાણ વધારે છે, કારણ કે ફિક્સ્ડ કોસ્ટ ઊંચી હોવા છતાં વીજળીના ઉત્પાદન અને ગ્રીડ સપ્લાયમાં ઘટાડો થવાથી કંપનીની આવક પર નકારાત્મક અસર પડે છે.
નેશનલ લેવલનું સંકટ
આ સમસ્યા માત્ર પંજાબ પૂરતી સીમિત નથી. સમગ્ર ભારતમાં આશરે 63 GW પાવર જનરેશન ક્ષમતા કોલસાની અછતને કારણે જોખમમાં છે. મોટાભાગના થર્મલ પ્લાન્ટ્સ પાસે માત્ર થોડા દિવસોનો જ સ્ટોક બચ્યો છે, જે સિસ્ટમિક બોટલનેક (Systemic Bottleneck) દર્શાવે છે.
રોકાણકારો અને માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સ માટે હવે મુખ્ય મોનિટરિંગ પોઈન્ટ એ છે કે આ પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનું ઇન્વેન્ટરી લેવલ ક્યારે સુધરે છે. જો લાંબા સમય સુધી સપ્લાયની સ્થિતિ સામાન્ય નહીં થાય, તો કંપનીઓના ઓપરેશનલ ખર્ચમાં વધારો થશે અને પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ (PPA) પૂર્ણ કરવા સામે પણ ગંભીર પડકારો ઊભા થઈ શકે છે.