Power Ministry એ લેન્ડ કોમ્પેન્સેશન (જમીન વળતર) માટે નવું ફ્રેમવર્ક જાહેર કર્યું છે. આનાથી 'Right of Way' ના વિવાદો ઉકેલાશે અને ટ્રાન્સમિશન લાઈનોનું કામ ઝડપી બનશે, જે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપનીઓ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
ભારતના એનર્જી સેક્ટરમાં સૌથી મોટો અવરોધ એટલે 'Right of Way' (RoW) વિવાદ. ઘણીવાર જમીનના ભાવને લઈને ખેડૂતો અને ટ્રાન્સમિશન કંપનીઓ વચ્ચે સહમતિ ન થતા પાવર લાઈનોનું કામ મહિનાઓ કે વર્ષો સુધી અટવાઈ જાય છે. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે સરકારે હવે એક પારદર્શક ફ્રેમવર્ક તૈયાર કર્યું છે, જેમાં માર્કેટ રેટ કરતા વધુ વળતર આપવાના નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.\n\n### કેવી રીતે કામ કરશે વેલ્યુએશન?\n\nવિવાદોના નિરાકરણ માટે હવે 'Market Rate Committee' (MRC) ની રચના કરવામાં આવશે. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટની અધ્યક્ષતામાં આ સમિતિ કામ કરશે. નિષ્પક્ષતા જળવાઈ રહે તે માટે IBBI પેનલના 3 નિષ્ણાતો દ્વારા જમીનનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. આનાથી ટ્રાન્સમિશન પ્રોજેક્ટ્સને કાનૂની ગૂંચવણોમાંથી મુક્તિ મળશે.\n\n### કંપનીઓ અને રોકાણકારો માટે મહત્વ\n\nPower Grid Corporation of India અને અન્ય ખાનગી કંપનીઓ માટે આ એક મોટું અપડેટ છે. મોટા પ્રોજેક્ટ્સમાં મૂડી રોકાણ શરૂઆતમાં જ થઈ જતું હોય છે, અને વિલંબથી ખર્ચ વધે છે. ભારત અત્યારે PM-DHARA સ્કીમ હેઠળ રિન્યુએબલ એનર્જીના મોટા ગ્રીડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે, ત્યારે સમયસર પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થવાથી કંપનીઓની આવક પણ વહેલી શરૂ થશે.\n\n### શું છે જોખમ?\n\nરોકાણકારોએ એક વાત સમજવી જરૂરી છે: જો વળતર અંદાજ કરતા વધારે આપવું પડે, તો કંપનીએ શરૂઆતમાં તે ખર્ચ ભોગવવો પડશે. જોકે, કંપનીઓ CERC (Central Electricity Regulatory Commission) પાસે 'Change in Law' હેઠળ આ ખર્ચનો દાવો કરી શકે છે, પરંતુ રીઈમ્બર્સમેન્ટ મળવામાં સમય લાગી શકે છે. આ ઉપરાંત, જમીન એ 'State Subject' હોવાથી દરેક રાજ્ય આ નિયમોને કેટલી ઝડપથી અપનાવે છે તે જોવું પણ મહત્વનું રહેશે.
