છ મોટી વૈશ્વિક ઊર્જા કંપનીઓ 2026ના બીજા ક્વાર્ટર માટે સંયુક્ત રીતે આશરે $45 બિલિયનના નફાની આગાહી કરી રહી છે. આ પ્રદર્શન એવા સમયે આવી રહ્યું છે જ્યારે એક નવા અહેવાલમાં આ કંપનીઓના ઐતિહાસિક ઉત્સર્જનને વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારા સાથે જોડવામાં આવ્યું છે, જે કોર્પોરેટ પર્યાવરણીય જવાબદારી વિરુદ્ધ ઊર્જાની માંગ વચ્ચેની ચર્ચાને વધુ તીવ્ર બનાવી રહ્યું છે.
ઊર્જા ક્ષેત્રમાં રેકોર્ડ કમાણી
વૈશ્વિક ઊર્જા ક્ષેત્ર ત્રિમાસિક ધોરણે જબરદસ્ત કમાણી કરી રહ્યું છે. BP, Chevron, Eni, ExxonMobil, Shell અને TotalEnergies જેવી છ મુખ્ય ઓઇલ અને ગેસ કંપનીઓ 2026ના એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટર માટે સંયુક્ત રીતે $45 બિલિયન નફો નોંધાવવાની ધારણા ધરાવે છે. આ આંકડો ગત ત્રિમાસિક ગાળાના $23 બિલિયનના નફા કરતાં લગભગ બમણો છે. આ કમાણીમાં થયેલો વધારો મુખ્યત્વે આ ત્રણ મહિના દરમિયાન ઊંચા તેલના ભાવને કારણે થયો છે.
પર્યાવરણ પર અસર અને ઉત્સર્જન વિશ્લેષણ
Oxfam દ્વારા કરાયેલા એક તાજેતરના વિશ્લેષણમાં આ કંપનીઓ અને પર્યાવરણીય વલણો વચ્ચેના સંબંધ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, આ છ કંપનીઓ 2025 દરમિયાન થયેલા આશરે $60 બિલિયનના પર્યાવરણીય નુકસાન સાથે સંકળાયેલી છે. ઉત્સર્જન ડેટાના વિશ્લેષણ દ્વારા, એવું સૂચવવામાં આવ્યું છે કે આ ઊર્જા જાયન્ટ્સના ઐતિહાસિક ઉત્પાદને એવી પરિસ્થિતિઓ સર્જવામાં ફાળો આપ્યો છે કે જેના કારણે 2000 થી 2023 વચ્ચે નોંધાયેલા હીટવેવ્સના લગભગ 25% થવાની સંભાવના વધી ગઈ છે. આ તારણો કાર્બન ડાયોક્સાઇડના સંચિત ઉત્સર્જન અને આત્યંતિક હવામાન ઘટનાઓની આવૃત્તિ વચ્ચેના સંબંધ અંગેના વ્યાપક વૈજ્ઞાનિક સંશોધન સાથે સુસંગત છે.
જવાબદારી અંગે વૈજ્ઞાનિક મંતવ્યો
જ્યારે વૈજ્ઞાનિક સર્વસંમતિ પુષ્ટિ કરે છે કે સંચિત ઉત્સર્જન વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારાનું મુખ્ય કારણ છે, ત્યારે કોર્પોરેટ જવાબદારીનો મુદ્દો જટિલ ચર્ચાનો વિષય રહે છે. નિષ્ણાતો નોંધે છે કે જ્યારે ઓઇલ અને ગેસ કંપનીઓ ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે, ત્યારે કોલસા ઉત્પાદન, કૃષિ, ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન અને વૈશ્વિક પરિવહન માળખા જેવા અન્ય ક્ષેત્રો પણ આબોહવા સમીકરણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. વધુમાં, બજાર વિશ્લેષકો ભારપૂર્વક જણાવે છે કે ઊર્જા ઉત્પાદનોની સતત વૈશ્વિક માંગ આ ઉત્સર્જન ઉત્પન્ન કરતી ઉત્પાદન સ્તરોને વેગ આપવાનું ચાલુ રાખે છે, જેનાથી જવાબદારીનો વ્યાપ ઉત્પાદકો અને ગ્રાહકો બંને સુધી વિસ્તરે છે.
ઊર્જા સંક્રમણ અને ભવિષ્યમાં રોકાણ
જેમ જેમ આ કંપનીઓ રેકોર્ડ નફો નોંધાવી રહી છે, તેમ તેમ રોકાણકારોનું ધ્યાન શેરધારકોને વળતર અને સ્વચ્છ ઊર્જા સ્ત્રોતોમાં સંક્રમણ વચ્ચે આ ભંડોળની ફાળવણી પર કેન્દ્રિત થઈ રહ્યું છે. ઘણી ઓઇલ અને ગેસ કંપનીઓએ મિથેન લીક ઘટાડવા અને ટકાઉ ઉડ્ડયન બળતણ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહન ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવી નવીનીકરણીય ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સમાં મૂડી ખર્ચ વધારવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. ભારતમાં, ONGC અને Indian Oil Corporation જેવી કંપનીઓ પણ સમાન નવીનીકરણીય લક્ષ્યાંકો અને સ્વચ્છ ઊર્જા પહેલ સાથે તેમના પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવી રહી છે.
જોકે, ઉદ્યોગમાં તણાવ યથાવત છે. જાહેર કરાયેલા ટકાઉપણાના લક્ષ્યો છતાં, અંદાજો સૂચવે છે કે આ મુખ્ય કંપનીઓ 2030 સુધીમાં તેલ અને ગેસ ઉત્પાદનમાં 14% નો વધારો કરવાની યોજના ધરાવે છે. રોકાણકારો આ કંપનીઓ ઓછી-કાર્બન ટેક્નોલોજીમાં રોકાણની ગતિ જાળવી રાખશે કે ટૂંકા ગાળાના વળતરને મહત્તમ કરવા માટે પરંપરાગત અશ્મિભૂત ઇંધણ ઉત્પાદનને પ્રાધાન્ય આપશે તેના પર નજર રાખશે. વર્તમાન નફાના માર્જિન જાળવવા અને લાંબા ગાળાની ઊર્જા સંક્રમણ પ્રતિબદ્ધતાઓને પૂર્ણ કરવા વચ્ચેનું સંતુલન આ ક્ષેત્રના ભાવિ દૃષ્ટિકોણ માટે મુખ્ય પરિબળ બની રહેશે.