Oak Ridge National Laboratory ના સંશોધકોએ પ્લાસ્ટિકમાંથી ગેસોલિન અને ડીઝલ બનાવવાની નવી કેમિકલ પ્રોસેસ શોધી છે. જોકે **60%** કન્વર્ઝન રેટ આશાસ્પદ છે, પરંતુ ભેજની અસરને કારણે હાલ આ ટેક્નોલોજીને મોટા પાયે લાગુ કરવી એક પડકાર છે.
અમેરિકાની Oak Ridge National Laboratory (ORNL) ના વૈજ્ઞાનિકોએ પ્લાસ્ટિક વેસ્ટના નિકાલ માટે એક નવી પદ્ધતિ વિકસાવી છે. આ પ્રોસેસ દ્વારા રોજિંદા વપરાશમાં લેવાતા પ્લાસ્ટિક (પોલિઇથિલિન) ને મોલ્ટન સોલ્ટ (molten salts) નો ઉપયોગ કરીને સીધું જ ગેસોલિન અને ડીઝલ જેવા હાઇડ્રોકાર્બનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.
કાર્યક્ષમતા અને ફાયદા
પરંપરાગત રીતે પ્લાસ્ટિકને ઇંધણમાં ફેરવવા માટે ખૂબ જ ઉચ્ચ તાપમાન અને મોંઘા ઉદ્દીપકો (catalysts) ની જરૂર પડતી હોય છે. તેની સરખામણીમાં, આ નવી પદ્ધતિ 200 ડિગ્રી સેલ્સિયસ થી પણ ઓછા તાપમાને કામ કરે છે અને તેમાં વધારાના હાઇડ્રોજન કે મોંઘા એડિટિવ્સની જરૂર પડતી નથી. સંશોધકોએ આ પ્રક્રિયા દ્વારા 60% જેટલું સફળ કન્વર્ઝન હાંસલ કર્યું છે.
મુખ્ય પડકારો અને સ્કેલિંગ
આ પ્રોજેક્ટ સામે હાલમાં સૌથી મોટો ટેકનિકલ અવરોધ તેની 'હાઇગ્રોસ્કોપિક' (hygroscopic) પ્રકૃતિ છે, એટલે કે આ કેમિકલ વાતાવરણમાંથી ભેજ શોષી લે છે. આ કારણે ઉદ્યોગોમાં સતત પ્લાન્ટ ચલાવવો મુશ્કેલ બની જાય છે કારણ કે કેટાલીસ્ટ બગડવાની શક્યતા રહે છે. હાલમાં ટીમ કાર્બન-આધારિત સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને આ સમસ્યા ઉકેલવા પ્રયાસ કરી રહી છે.
વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ સેક્ટર પર અસર
ભારત જેવા દેશોમાં જ્યાં પ્લાસ્ટિક વેસ્ટ મેનેજમેન્ટના નિયમો કડક બની રહ્યા છે, ત્યાં આવી ટેકનોલોજીનું મહત્વ વધી જાય છે. જો આ પદ્ધતિ વ્યવસાયિક રીતે સક્ષમ બને, તો તે વેસ્ટ-ટુ-એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સની આર્થિક સ્થિતિ બદલી શકે છે. જોકે, લેબોરેટરીથી લઈને કોમર્શિયલ પ્લાન્ટ સુધી પહોંચવા માટે હજુ ઘણી ટેકનિકલ કસોટીઓ બાકી છે.