ONGC હવે ભાડાના રિગ્સ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે પોતાની ડ્રિલશીપ ખરીદવાની કે જોઈન્ટ વેન્ચર કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. કંપનીના **₹84,084 કરોડના** મિશન 'સમુદ્ર મંથન' હેઠળ આગામી 7 વર્ષમાં **150** ડીપવોટર વેલ્સ ડ્રિલ કરવાનું લક્ષ્ય છે.
બદલાતી વ્યૂહરચના અને ઓપરેશનલ કંટ્રોલ
Oil and Natural Gas Corporation (ONGC) હવે ઓફશોર એક્સપ્લોરેશન માટે એક નવી અને સાહસિક વ્યૂહરચના અપનાવી રહી છે. અત્યાર સુધી કંપની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓપરેટરો પાસેથી રિગ્સ ભાડે રાખતી હતી, પરંતુ હવે કંપની પોતાની ડ્રિલશીપ ખરીદવા અથવા જોઈન્ટ વેન્ચર સ્થાપવા જઈ રહી છે. આ માટે ગ્લોબલ કન્સલ્ટન્ટ્સની મદદ લેવામાં આવશે, જેથી કંપની પોતાના એક્સપ્લોરેશન શેડ્યૂલ પર વધુ સારું નિયંત્રણ મેળવી શકે અને વૈશ્વિક માર્કેટમાં ભાડાના અસ્થિર ખર્ચથી બચી શકે.
મિશન 'સમુદ્ર મંથન' શું છે?
જુલાઈ 2026 માં શરૂ થયેલું આ સરકારી મિશન ભારતનું સૌથી મોટું એનર્જી પ્રોજેક્ટ છે. ₹84,084 કરોડના આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વર્ષ 2031 સુધીમાં દેશનું ઓફશોર પ્રોડક્શન વધારવાનો છે. આ મિશન દ્વારા કુલ 150 ડીપવોટર વેલ્સનું ડ્રિલિંગ કરવામાં આવશે, જેનાથી 5,600 મિલિયન મેટ્રિક ટન ઓઈલ ઈક્વિવેલન્ટ જેટલો ભંડાર મેળવવાનું લક્ષ્ય છે. હાલમાં ભારતમાં 1,500 મીટરથી વધુ ઊંડાઈએ કામ કરી શકે તેવા સ્પેશિયલાઈઝ્ડ જહાજો બનાવવાની ક્ષમતા ન હોવાથી, ONGC આ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી કરશે.
નાણાકીય સ્થિતિ અને રોકાણકારો માટે જોખમ
કંપનીએ નાણાકીય વર્ષ 2027 ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં ₹17,034 કરોડનો પ્રોફિટ કર્યો છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં 112% વધુ છે. મજબૂત નફો હોવા છતાં, ડ્રિલશીપ ખરીદવાનો નિર્ણય કંપની માટે મોટો કેપિટલ ખર્ચ લાવશે. ભાડાના સાધનોમાં ખર્ચ વેરીએબલ હોય છે, પરંતુ પોતાની મિલકત ખરીદવા અને જાળવવા માટે લાંબા ગાળાના આર્થિક કમિટમેન્ટની જરૂર પડશે.
ડીપવોટર ડ્રિલિંગ એ ટેકનિકલ રીતે અત્યંત ખર્ચાળ અને જટિલ પ્રક્રિયા છે. જો શોધાયેલા કૂવામાંથી તેલ કે ગેસ ન મળે તો તે કંપની માટે મોટા નુકસાન (Write-offs) માં પરિણમી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે કંપનીની આ નવી ભાગીદારીની માળખાગત રચના અને મિશનની સફળતાની ઝડપ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.