NTPC એ રશિયાની Rosatom સાથે મળીને 6 નવા ન્યુક્લિયર રિએક્ટર બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેનો અંદાજિત ખર્ચ **₹1.5 લાખ કરોડ** છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ભારતની ક્લીન એનર્જી ક્ષમતા વધારવાની તૈયારી છે, જોકે લાંબો સમયગાળો અને સરકારી મંજૂરીઓ રોકાણકારો માટે ધ્યાનમાં લેવા જેવી બાબત છે.
ન્યુક્લિયર ક્ષેત્રે NTPC ની મોટી એન્ટ્રી
દેશની સૌથી મોટી પાવર જનરેટર કંપની NTPC એ રશિયાની Rosatom સાથે ભાગીદારીમાં 6 ન્યુક્લિયર રિએક્ટર સ્થાપવા માટે પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ દ્વારા ગ્રીડમાં 6,000 મેગાવોટ ન્યુક્લિયર પાવર ઉમેરવાનું લક્ષ્ય છે. આ પહેલ વર્ષ 2047 સુધીમાં 30GW ન્યુક્લિયર એનર્જી મેળવવાના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ થશે, સાથે જ કોલસા પરની નિર્ભરતા પણ ઘટાડશે.
ટેકનોલોજી અને પ્લાનિંગ
આ પ્રોજેક્ટમાં રશિયન VVER ન્યુક્લિયર ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. સરકારી સ્તરે થયેલા કરારોનો લાભ લઈને NTPC આ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માંગે છે. કંપનીએ મધ્ય પ્રદેશ, બિહાર અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોમાં સંભવિત સાઇટ્સ માટે 'એટોમિક એનર્જી કમિશન'નો સંપર્ક પણ સાધ્યો છે.
રોકાણકારો માટે સમજવા જેવી બાબતો
NTPC માટે આ એક મોટો વ્યૂહાત્મક વળાંક છે. અત્યાર સુધી કંપની થર્મલ અને રિન્યુએબલ એનર્જી (સોલર/વિન્ડ) પર કેન્દ્રિત હતી, પરંતુ ન્યુક્લિયર ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ એક મોટું પરિવર્તન છે. જોકે ન્યુક્લિયર પાવર સતત વીજળી આપે છે, તેમ છતાં તેમાં મોટા જોખમો પણ રહેલા છે:
- કેપિટલ ઇન્ટેન્સિવ: આ પ્રોજેક્ટ્સ ખૂબ જ ખર્ચાળ હોય છે અને તેમાં શરૂઆતમાં જ જંગી મૂડીની જરૂર પડે છે.
- લાંબો સમયગાળો: સોલર કે વિન્ડ પ્રોજેક્ટની સરખામણીમાં ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટને કાર્યરત થવામાં ઘણો લાંબો સમય લાગે છે, જે કેશ ફ્લો પર દબાણ લાવી શકે છે.
નિયમનકારી પડકારો
અત્યાર સુધી ભારતમાં ન્યુક્લિયર પાવરનું સંચાલન મુખ્યત્વે NPCIL પાસે હતું. NTPC ને આ ક્ષેત્રમાં મજબૂતીથી પ્રવેશવા માટે કડક સરકારી મંજૂરીઓમાંથી પસાર થવું પડશે. પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ થવાથી ખર્ચમાં વધારો થવાની શક્યતા પણ રહેલી છે.
હવે રોકાણકારોએ પ્રોજેક્ટ માટેની ફાઈનલ ફંડિંગ સ્ટ્રક્ચર અને સરકાર તરફથી મળનારી મંજૂરીઓ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.