નેપાળના ગોરખા જિલ્લામાં આવેલા ભીષણ લેન્ડસ્લાઈડ અને પૂરના કારણે **૩૪૧ મેગાવોટ**ના બુઢી ગંડકી પ્રોજેક્ટ સહિત કુલ **૪** હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને ગંભીર નુકસાન થયું છે. જોકે આ પ્રોજેક્ટ્સ ભારતીય શેરબજારમાં લિસ્ટેડ નથી, પરંતુ આ ઘટના હિમાલયન ક્ષેત્રના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે રહેલા મોટા ભૌગોલિક જોખમો તરફ ઈશારો કરે છે.
રવિવાર, ૧૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬ ના રોજ નેપાળની બુઢી ગંડકી નદીમાં થયેલા લેન્ડસ્લાઈડને કારણે અચાનક આવેલા પૂરે પાવર સેક્ટરના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ભારે ફટકો માર્યો છે. આ દુર્ઘટનામાં ૩૪૧ મેગાવોટના બુઢી ગંડકી હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ ઉપરાંત ૨૪.૫ મેગાવોટનો દોભાન ખોલા, ૩૦.૯૧ મેગાવોટનો યારુ ખોલા અને ૧૬ મેગાવોટનો માછા ખોલા પ્રોજેક્ટ પ્રભાવિત થયા છે.
સ્થાનિક તંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, નદીમાં કાટમાળ અને પાણીનો પ્રવાહ એટલો તેજ હતો કે તેણે ડાઉનસ્ટ્રીમમાં આવેલા તમામ પ્રોજેક્ટ સાઇટ્સને ઘમરોળી નાખી છે. આ ઘટનામાં કેમ્પ સાઇટ્સ, કન્સ્ટ્રક્શન મશીનરી અને આસપાસના રસ્તાઓ સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા છે, સાથે જ ૩૫ થી વધુ રહેણાંક મકાનોને પણ મોટું નુકસાન પહોંચ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે આનો અર્થ?
મહત્વની વાત એ છે કે આ પ્રોજેક્ટ્સ, જેમાં Times Energy Pvt. Ltd. દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ બુઢી ગંડકી ફેસિલિટી સામેલ છે, તે ખાનગી અથવા પબ્લિક-પ્રાઇવેટ છે અને તે National Stock Exchange (NSE) કે Bombay Stock Exchange (BSE) પર લિસ્ટેડ નથી. તેથી, ભારતીય શેરબજારમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓ પર તેની કોઈ સીધી અસર નથી.
જોકે, આ ઘટના હિમાલયના પહાડી વિસ્તારોમાં હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ માટે રહેલા 'Execution Risk' ને સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે. પહાડી ભૂસ્તરશાસ્ત્ર, અસ્થિર હવામાન અને ગ્લેશિયર લેક આઉટબર્સ્ટ જેવા કારણોને લીધે પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ અને ખર્ચમાં વધારો થવો એક સામાન્ય જોખમ છે. હવે આગામી સમયમાં પ્રોજેક્ટની લાંબા ગાળાની ક્ષમતા અને ક્લાઈમેટ વલ્નરેબિલિટી પર સરકારી સમીક્ષાઓ કરવામાં આવશે, જે સમગ્ર રિજનલ એનર્જી સેક્ટર માટે મોનિટરિંગનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહેશે.