ભારતની ક્રૂડ ઓઈલની આયાતમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. સપ્ટેમ્બરમાં ઈરાકથી આયાત **4.41 મિલિયન ટન** પર પહોંચી ગઈ છે, જે **106%** નો જંગી વધારો દર્શાવે છે, જ્યારે રશિયાથી આવતા જથ્થામાં **32%** નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
બદલાતી રણનીતિ અને આર્થિક સમીકરણો
ભારતીય એનર્જી કંપનીઓએ ક્રૂડ સોર્સિંગની રણનીતિમાં મોટો બદલાવ કર્યો છે. હવે રશિયન ઓઈલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને ઈરાક તરફ ફરી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ વ્યૂહાત્મક ફેરફારમાં Indian Oil Corporation (IOC), Reliance Industries, Bharat Petroleum (BPCL) અને HPCL-Mittal Energy (HMEL) જેવી દિગ્ગજ રિફાઈનરીઓ સામેલ છે.
આ ફેરફાર પાછળનું મુખ્ય કારણ રશિયન ઓઈલ પર મળતા ડિસ્કાઉન્ટમાં આવેલો ઘટાડો છે. સાથે જ, અમેરિકા દ્વારા રશિયન ઓઈલ પર ટેરિફ લાદવાની શક્યતાઓને જોતા, ભારતીય કંપનીઓ મધ્ય પૂર્વ (Middle East) થી આવતા ઓઈલને વધુ સુરક્ષિત માની રહી છે.
લોજિસ્ટિક્સનું નવું જોખમ
માત્ર સપ્લાયર બદલાયો નથી, પરંતુ ઓઈલ ખરીદવાની પદ્ધતિ પણ બદલાઈ છે. રિફાઈનરીઓ હવે Free-on-Board (FOB) શરતો પર ઈરાક પાસેથી ઓઈલ ખરીદી રહી છે. આનો અર્થ એ છે કે, ટેન્કરની જવાબદારી હવે ખરીદનાર કંપનીની છે. પરિણામે, ફ્રેટ રેટ (ભાડા) અને ઈન્સ્યોરન્સ પ્રીમિયમની વધતી જતી અસ્થિરતાનું જોખમ સીધું કંપનીઓના માથે આવ્યું છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
Strait of Hormuz માં વધતી તણાવની સ્થિતિને કારણે સમુદ્રી સુરક્ષાનો પ્રશ્ન ગંભીર છે. જો ફ્રેટ રેટ અને વીમા પ્રીમિયમમાં વધારો ચાલુ રહેશે, તો તે કંપનીઓના ગ્રોસ રિફાઈનિંગ માર્જિન (GRM) પર દબાણ લાવી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ખાસ જોવું પડશે કે આ કંપનીઓ કેવી રીતે શિપિંગ ખર્ચ અને ક્રૂડની કિંમતો વચ્ચે સંતુલન જાળવે છે.