સપ્ટેમ્બર 2026માં ભારતીય પાવર ગ્રીડ રિન્યુએબલ એનર્જીને સમાવવામાં સંઘર્ષ કરી રહી છે, જેના પરિણામે **378.52 મિલિયન યુનિટ** વીજળી વેડફાઈ ગઈ છે. ખાસ કરીને ગુજરાત અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાં ટ્રાન્સમિશન અને ગ્રીડ બેલેન્સિંગના મુદ્દાઓ સામે આવ્યા છે, જે પાવર કંપનીઓના રોકાણ પર સીધી અસર કરી શકે છે.
રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટરમાં ભારતની ઝડપી વૃદ્ધિ હવે એક પ્રેક્ટિકલ અવરોધનો સામનો કરી રહી છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં રિન્યુએબલ પાવર ઉત્પાદકોની 378.52 મિલિયન યુનિટ (MU) વીજળીનો વ્યય થયો કારણ કે પાવર ગ્રીડ આ વધારાનો પુરવઠો લેવા માટે સક્ષમ નહોતી. આ વેડફાયેલી ઉર્જા તે મહિનાના કુલ રિન્યુએબલ જનરેશનના આશરે 1.28% જેટલી છે. પાવર કંપનીઓમાં રોકાણ કરતા લોકો માટે, આ માત્ર ટેકનિકલ મુદ્દો નથી, પરંતુ તે સ્વતંત્ર પાવર ઉત્પાદકો (IPPs) ની આવક અને નાણાકીય સ્થિરતાને અસર કરે છે.
ગ્રીડ કર્ટેલમેન્ટ (Curtailment) થી આવક પર અસર
જ્યારે ગ્રીડ ઓપરેટરો સોલાર અને વિન્ડ ફાર્મ્સને પાવર જનરેશન ઘટાડવા કે બંધ કરવાનો આદેશ આપે છે, ત્યારે તેને કર્ટેલમેન્ટ કહેવાય છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં વેડફાયેલી વીજળીના લગભગ 61% હિસ્સો ઈમરજન્સી ગ્રીડ બેલેન્સિંગ ઓર્ડરને કારણે હતો. આ દર્શાવે છે કે નાણાકીય વર્ષ 2026માં 44.6 GW સોલાર કેપેસિટી ઉમેરાયા પછી, ગ્રીડ હવે સોલાર અને વિન્ડ પાવરની અસ્થિરતાને હેન્ડલ કરવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે.
ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં સૌથી વધુ જોખમ
આ સમસ્યા દેશના તમામ ભાગોમાં સમાન નથી. રિન્યુએબલ પ્રોજેક્ટ્સની વધુ ગીચતા ધરાવતા રાજ્યો, ખાસ કરીને ગુજરાત અને રાજસ્થાન આ સમસ્યાના કેન્દ્રમાં છે. સપ્ટેમ્બરમાં વેડફાયેલી કુલ વીજળીમાં આ બે રાજ્યોનો હિસ્સો અંદાજે 79% હતો. જો ટ્રાન્સમિશન લાઈનો પર ભારણ ચાલુ રહેશે, તો આ પ્રોજેક્ટ્સ પર રિટર્ન ઓન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (ROI) ઘટવાનું જોખમ રહેલું છે.
બેટરી સ્ટોરેજ તરફનું વલણ
આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે, ઉદ્યોગ હવે બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ (BESS) તરફ વળી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારતને સાંજના સમયે વધતી માંગને પૂરી કરવા માટે આશરે 3 GW ની ફોર-અવર સ્ટોરેજ કેપેસિટીની જરૂર છે. રોકાણકારોએ હવે તે જોવું જોઈએ કે કઈ કંપનીઓ તેમના પ્રોજેક્ટ્સમાં સ્ટોરેજ સોલ્યુશન્સને ઝડપથી સામેલ કરી રહી છે, કારણ કે જે કંપનીઓ પાસે સ્ટોરેજની ક્ષમતા હશે, તેઓ ગ્રીડના આ પડકારો સામે વધુ સુરક્ષિત રહેશે.