ભારતે FY32 સુધીમાં **900 GW** ની ઇન્સ્ટોલ્ડ પાવર ક્ષમતા મેળવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. Q1FY27 માં પાવર કંપનીઓએ **12%** ની અર્નિંગ્સ ગ્રોથ નોંધાવી છે, પરંતુ હવે રોકાણકારોનું ધ્યાન માત્ર કેપેસિટી એક્સપાન્શન પર નહીં, પણ પ્રોજેક્ટ સમયસર પૂર્ણ કરવા પર છે.
ભારતીય પાવર સેક્ટર અત્યારે આક્રમક વિસ્તરણના તબક્કામાં છે, જ્યાં સરકારે FY32 સુધીમાં કુલ 900 GW ની ઇન્સ્ટોલ્ડ ક્ષમતાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. આ ગ્રોથ સ્ટોરી પાછળ વીજળીની વધતી જતી માંગ મુખ્ય કારણ છે, કારણ કે આ સમયગાળા સુધીમાં પીક પાવરની જરૂરિયાત 366 GW સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. જૂન ક્વાર્ટરમાં પાવર યુટિલિટીઝે અર્નિંગ્સ પર શેર (EPS) માં 12% ની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, જે દેશભરમાં વીજળીની મજબૂત માંગ દર્શાવે છે.
પ્રોજેક્ટ એક્ઝિક્યુશનમાં અવરોધો
આ તેજી વચ્ચે, રોકાણકારો માટે હવે નવી ક્ષમતાની જાહેરાત કરતા તેને જમીન પર સાકાર કરવી વધુ મહત્વની બની ગઈ છે. હાલમાં ઉદ્યોગ 'ટ્રાન્સમિશન-લેડ' એક્સપાન્શન સાયકલમાં છે, જ્યાં પાવર જનરેશનની સાથે તેને ટ્રાન્સમિટ કરવું એટલું જ જરૂરી છે. આ માટે ગ્રીડ સ્ટેબિલિટી, પમ્પ સ્ટોરેજ પ્લાન્ટ્સ અને બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સમાં મોટા રોકાણની જરૂર છે, જે પરંપરાગત પાવર પ્લાન્ટ્સ કરતા વધુ જટિલ છે.
સેક્ટરમાં પ્રોજેક્ટ અમલીકરણની ગતિ સૌથી મોટો મુદ્દો છે. હેલ્ધી ઓર્ડર બુક હોવા છતાં, કંપનીઓ જમીન સંપાદન, ટ્રાન્સમિશન લાઈનો માટેના રાઈટ-ઓફ-વે અને કુશળ શ્રમિકોની અછત જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહી છે. Power Grid Corporation જેવા પ્લેયર્સ સ્થિર કેપિટલ સ્પેન્ડિંગ જાળવી રહ્યા છે, પરંતુ માર્કેટ એનાલિસ્ટ્સ હવે પ્રોજેક્ટમાં થતા વિલંબ અને ખર્ચમાં વધારા (Cost Overruns) પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.
કંપનીઓની વ્યૂહરચના અને જોખમો
NTPC જેવી મોટી કંપનીઓ લાંબા ગાળાના પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ્સ દ્વારા તેમના પોર્ટફોલિયોને સુરક્ષિત કરી રહી છે. બીજી તરફ, Adani Power થર્મલ જનરેશન પર ધ્યાન આપી રહ્યું છે, જ્યારે હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સને હવામાનના બદલાતા મિજાજને કારણે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. Bharat Heavy Electricals Limited (BHEL) ને મજબૂત ઓર્ડર બુકનો ફાયદો મળી રહ્યો છે, પરંતુ સોલર એનર્જી સેગમેન્ટમાં સસ્તા ઇક્વિપમેન્ટ્સને કારણે સ્પર્ધા તીવ્ર બની છે.
રેગ્યુલેટરી રિસ્ક
રેગ્યુલેટરી ફેરફારો પણ આ સેક્ટર માટે મહત્વના છે. ઉદાહરણ તરીકે, Indian Energy Exchange ને સેન્ટ્રલ ઈલેક્ટ્રિસિટી રેગ્યુલેટરી કમિશન (CERC) ના નવા માર્કેટ કપલિંગ નિયમોને કારણે અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. રોકાણકારોએ હવે માત્ર ક્ષમતાના લક્ષ્યાંકો પર જ નહીં, પરંતુ પ્રોજેક્ટ કમિશનિંગની તારીખો, દેવું મેનેજમેન્ટ અને વધતા ખર્ચ સામે પ્રોફિટ માર્જિન કેટલું જળવાય છે તેના પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.