ભારતમાં પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ હાઈડ્રો પ્રોજેક્ટ્સને વેગ આપવા માટે સરકારે **₹14,500 કરોડનું** ફંડ જાહેર કર્યું છે, પરંતુ સ્થાનિક અને પર્યાવરણીય વિરોધના કારણે પ્રોજેક્ટ્સની ગતિ ધીમી પડી છે. Torrent Power જેવા ડેવલપર્સ માટે આ પડકાર મોટો બની રહ્યો છે.
ભારત સરકારની ઉર્જા સંગ્રહ ક્ષમતા વધારવાની મહત્વાકાંક્ષી યોજનાને મોટો ફટકો પડ્યો છે. 4 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય કેબિનેટે ₹14,500 કરોડની વાયબિલિટી ગેપ ફંડિંગ (VGF) સ્કીમને મંજૂરી આપી હોવા છતાં, ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર પ્રોજેક્ટ અમલીકરણના ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય 2031 સુધીમાં 92 GWh ક્ષમતા ઊભી કરવાનો છે, જેમાં 60 GWh ખાસ કરીને પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ પ્રોજેક્ટ્સ (PSP) માટે ફાળવવામાં આવ્યા છે. જોકે, સરકારી પ્રોત્સાહનો એક તરફ છે, પણ બીજી તરફ જમીની સ્તરે ઉગ્ર વિરોધ જોવા મળી રહ્યો છે.
Saidongar-I પ્રોજેક્ટમાં મુશ્કેલી
આ સ્થિતિનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ મહારાષ્ટ્રમાં Torrent Power નો 3,000 MW નો સાઈડોંગર-I (Saidongar-I) પ્રોજેક્ટ છે. કંપનીએ સપ્ટેમ્બર 2026 ના ક્વાર્ટરમાં ₹838 કરોડનો મજબૂત નેટ પ્રોફિટ નોંધાવ્યો હોવા છતાં, આ પ્રોજેક્ટ વિવાદમાં ફસાયો છે. ભીमाशંકર વાઈલ્ડલાઈફ સેન્ચ્યુરી પાસે 32,000 થી વધુ વૃક્ષો કાપવાની આશંકાએ પર્યાવરણ પ્રેમીઓ અને સ્થાનિકો આક્રમક બન્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
રોકાણકારો માટે આ ઘટના પાવર સેક્ટરની જૂની સમસ્યાને ફરી સામે લાવી છે: કેન્દ્રની પોલિસી અને રાજ્ય સ્તરના અમલીકરણ વચ્ચેનો તફાવત. VGF નાણાકીય ટેકો આપે છે, પરંતુ તે જમીન સંપાદન અને વન મંજૂરીઓ જેવા ગૂંચવણભર્યા મુદ્દાઓનો ઉકેલ નથી.
સેન્ટ્રલ ઈલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી (CEA) મુજબ, ભારતને 2031-32 સુધીમાં 26.69 GW પમ્પ્ડ સ્ટોરેજ ક્ષમતાની જરૂર છે. હવે રોકાણકારોએ એ જોવું રહ્યું કે સરકાર કઈ રીતે મંજૂરીઓને ઝડપી બનાવે છે અને Torrent Power જેવી કંપનીઓ મહારાષ્ટ્રના આ ગુંચવાયેલા કેસને કેવી રીતે ઉકેલે છે. પ્રોજેક્ટમાં વિલંબ કંપનીના કેપિટલ એલોકેશન પ્લાનને અસર કરી શકે છે.