ભારતમાં એપ્રિલથી ઓગસ્ટ **2026** દરમિયાન LPG કનેક્શન ધરાવતા પરિવારોની સંખ્યામાં **62 લાખનો** ઘટાડો નોંધાયો છે. છેલ્લા એક દાયકામાં આ પ્રથમ વખત જોવા મળેલો ઘટાડો છે, જે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો અને સરકારી સ્તરે Piped Natural Gas (PNG) તરફના ઝુકાવને કારણે થયો છે.
છેલ્લા એક દાયકાથી સતત વધી રહેલા LPG ગ્રાહકોની સંખ્યામાં પહેલીવાર ઘટાડો નોંધાયો છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયના ડેટા મુજબ, એપ્રિલ 2026 માં જે આંકડો 33.39 કરોડ હતો, તે સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં ઘટીને 32.77 કરોડ થઈ ગયો છે. આ 1% નો ઘટાડો દર્શાવે છે, જે વર્ષ 2015-16 થી સતત જોવા મળતી તેજી સામે એક મોટો વળાંક છે.
સપ્લાયનું દબાણ અને ઓડિટ
આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન અને આંતરિક ઓડિટ છે. ભારત તેના 90% LPGની આયાત મધ્ય પૂર્વના દેશોમાંથી કરે છે. ત્યાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય સંઘર્ષોને લીધે સપ્લાયમાં અડચણો આવી છે, જેને પગલે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) એ નવા કનેક્શન આપવાનું કામ કામચલાઉ ધોરણે અટકાવ્યું છે. આ ઉપરાંત, આધાર-આધારિત બાયોમેટ્રિક ઓડિટ દ્વારા ડુપ્લીકેટ અને નિષ્ક્રિય એકાઉન્ટ્સ દૂર કરીને સબસિડી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવામાં આવી રહી છે.
PNG તરફ સ્થળાંતર
આ ઘટાડો માત્ર ગ્રાહકોના નુકસાન તરીકે નથી જોવાનો. સરકારી પોલિસી મુજબ શહેરી વિસ્તારોમાં લોકોને પરંપરાગત LPG સિલિન્ડરને બદલે PNG (પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ) અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. એપ્રિલથી જુલાઈ વચ્ચે સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) કંપનીઓએ લગભગ 6 લાખ નવા PNG કનેક્શન ઉમેર્યા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ વળાંક છે. Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum, અને Hindustan Petroleum જેવી OMCs માટે નવા કનેક્શનની ગતિમાં ઘટાડો થવાથી ગ્રોથ પર થોડી અસર પડી શકે છે. જોકે, બીજી તરફ CGD કંપનીઓ માટે આ એક મોટી તક છે. દક્ષિણ ભારતમાં સૌથી વધુ 26.3 લાખ કનેક્શન ઘટ્યા છે, જ્યારે ઉત્તર ભારતમાં હજુ પણ 9.93 કરોડ સક્રિય કનેક્શન સાથે સૌથી મોટું માર્કેટ છે.