ભારતના ગ્રીન હાઈડ્રોજન સેક્ટરમાં મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. Reliance અને Adani સહિતની **50 થી વધુ** કંપનીઓ સરકારના **₹19,744 કરોડના** મિશન અંતર્ગત કામ કરી રહી છે, જ્યાં હવે ફોકસ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ પર છે.
ભારતના ગ્રીન હાઈડ્રોજન ઉદ્યોગમાં હવે સ્પર્ધા તીવ્ર બની રહી છે. નેશનલ ગ્રીન હાઈડ્રોજન મિશન હેઠળ સરકારે ₹19,744 કરોડની પ્રોત્સાહન રકમ જાહેર કરી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય દેશને ગ્રીન એનર્જીનું હબ બનાવવાનો છે. કંપનીઓ હવે માત્ર બિડિંગ નહીં, પરંતુ મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સ અને મોટા પાયે પ્રોડક્શન ફેસિલિટીઝ ઊભી કરવાના પડકારજનક તબક્કામાં પ્રવેશ કરી રહી છે.
ઇલેક્ટ્રોલાઇઝર મેન્યુફેક્ચરિંગ પર ભાર
સરકારે બે રાઉન્ડની બિડિંગ દ્વારા વાર્ષિક 3 ગીગાવોટ ઇલેક્ટ્રોલાઇઝર ઉત્પાદન ક્ષમતા ફાળવી છે. Reliance Industries, Adani New Industries અને L&T Electrolysers જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ મુખ્ય ફાળવણી મેળવી છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડીને સાધનોના ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાનો છે, જે લાંબા ગાળે પ્રોજેક્ટની આર્થિક સધ્ધરતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
એક્સપોર્ટ કોન્ટ્રાક્ટ્સ અને આવકનું સુરક્ષા કવચ
આર્થિક સ્થિરતા માટે ઘણી કંપનીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. AM Green અને ACME Group એ યુરોપિયન અને જાપાની ભાગીદારો સાથે લાંબા ગાળાના સપ્લાય કોન્ટ્રાક્ટ્સ કર્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, AM Green એ જર્મન સરકાર દ્વારા સમર્થિત €585 મિલિયનથી વધુનો કરાર કર્યો છે. આ ઉપરાંત, L&T Energy GreenTech અને ACME Group દ્વારા ITOCHU Corporation અને IHI Corporation સાથે થયેલા કરારોથી આવકની વિઝિબિલિટી વધી છે. આ ડીલ્સ ગુજરાતના કંડલા જેવા ઔદ્યોગિક હબમાં મોટા પ્લાન્ટ્સ માટે ફંડિંગ મેળવવામાં મદદરૂપ થશે.
અમલીકરણ અને ઓપરેશનલ પડકારો
Solar Energy Corporation of India દ્વારા 7.24 લાખ ટન ગ્રીન એમોનિયા માટે કિંમતો નક્કી કરવામાં આવી છે, પરંતુ સફળતાનો સાચો માપદંડ પ્રોજેક્ટનું સમયસર અમલીકરણ છે. કંપનીઓએ સસ્તી રિન્યુએબલ એનર્જી મેળવવી અને આંતરરાષ્ટ્રીય સર્ટિફિકેશન સ્ટાન્ડર્ડ્સનું પાલન કરવું પડશે. પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં કોઈપણ વિલંબ કે વધતો જતો કેપિટલ ખર્ચ પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. રોકાણકારોએ આ કંપનીઓના દેવાના સ્તર અને પ્લાન્ટ કમિશનિંગની સમયરેખા પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.