જૂન 2026 સુધીમાં ભારતના સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સેક્ટરમાં **17.4 મિલિયન** ઘરેલું કનેક્શનનો આંકડો પાર થયો છે, પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે ઘરગથ્થુ ગેસનો વપરાશ સ્થિર રહ્યો છે. ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ થયેલા તોતિંગ ખર્ચ સામે વપરાશ ન વધતા ગેસ કંપનીઓના માર્જિન પર મોટું દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
માળખાકીય સુવિધા સામે વપરાશનો અભાવ
ભારતના સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) સેક્ટરમાં એક મોટું નાણાકીય અસંતુલન જોવા મળી રહ્યું છે. 30 જૂન, 2026 સુધીમાં ઉદ્યોગે 17.4 મિલિયન Piped Natural Gas (PNG) કનેક્શન્સનો સીમાચિહ્નરૂપ આંકડો હાંસલ કર્યો છે. પરંતુ, પાઇપલાઇન બિછાવવા પાછળ કરેલા પ્રચંડ મૂડી રોકાણ (Capital Spending) સામે ઘરગથ્થુ ગેસ વપરાશમાં કોઈ ખાસ વધારો થયો નથી. રોકાણકારો માટે આ એક ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે નવી કનેક્ટિવિટી સામે પૂરતી આવક મળી રહી નથી.
કંપનીઓના માર્જિન પર અસર
ગેસ કંપનીઓની બિઝનેસ મોડલ આ ધારણા પર ચાલે છે કે ગ્રાહકો LPG સિલિન્ડર છોડીને PNG પર શિફ્ટ થશે. જોકે, ગ્રાહકો હજુ પણ LPG ને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે, જેના કારણે મોંઘી પાઇપલાઇનનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઓછું વપરાયેલું રહે છે. આ સ્થિતિ સીધી કંપનીઓના નફા પર અસર કરી રહી છે. દાખલા તરીકે, Mahanagar Gas જેવી મોટી કંપનીના EBITDA માર્જિન જે FY27 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં ઘટીને 13.2% પર આવી ગયા છે, જે અગાઉના વર્ષે 20.3% હતા. મોંઘા ઈમ્પોર્ટેડ LNG ના ભાવ અને ઓછો વપરાશ - આ બેવડા ફટકાએ પ્રોફિટેબિલિટી ઘટાડી છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
સરકારે સપ્ટેમ્બર 2026 માં સસ્તો ગેસ આપવા માટે પ્રોત્સાહનો જાહેર કર્યા છે, પરંતુ ગ્રાહકોનું વર્તન બદલાતું નથી. રોકાણકારોએ હવે માત્ર 'નવા કનેક્શન'ના આંકડા પર ધ્યાન આપવાને બદલે 'યુટિલાઈઝેશન રેટ' (Utilization Rate) પર નજર રાખવી જોઈએ. એટલે કે, જે ગ્રાહકોને કનેક્શન આપ્યું છે, શું તેઓ ખરેખર ગેસ ખરીદી રહ્યા છે? જ્યાં સુધી માસિક ગેસ વેચાણ અને APM ગેસ એલોકેશન પોલિસીમાં સુધારો નહીં થાય, ત્યાં સુધી આ સેક્ટરના માર્જિન અને કેશ ફ્લો પર દબાણ ચાલુ રહી શકે છે.