ભારતના ઇથેનોલ સપ્લાયમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં કુલ **895 કરોડ લીટર** ઇથેનોલ સપ્લાયમાંથી **70%** હિસ્સો હવે અનાજ (grains) આધારિત ફીડસ્ટોકનો છે. ખાંડ આધારિત સ્ત્રોતો પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત કરવાના પ્રયાસોના ભાગરૂપે આ ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે.
All India Distillers' Association (AIDA) ના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, ઇથેનોલ સપ્લાય યર (ESY) 2025-26 માં ભારતના ઇંધણ ઇથેનોલ ઉત્પાદનમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. ઓગસ્ટ 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, કુલ 895 કરોડ લીટર ઇથેનોલમાંથી 624 કરોડ લીટર અનાજમાંથી મેળવવામાં આવ્યું છે, જ્યારે શેરડી આધારિત ઉત્પાદન 271 કરોડ લીટર રહ્યું છે.
મકાઈ અને ચોખાનું વર્ચસ્વ
ગ્રેન સેગમેન્ટમાં મકાઈ સૌથી મોટો ફાળો આપનાર પાક બન્યો છે, જેણે 345 કરોડ લીટર ઇથેનોલનું ઉત્પાદન કરવામાં મદદ કરી છે. આ ઉપરાંત, Food Corporation of India (FCI) દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા વધારાના ચોખામાંથી 214 કરોડ લીટર અને ક્ષતિગ્રસ્ત અનાજમાંથી 64 કરોડ લીટર ઇથેનોલનું ઉત્પાદન થયું છે. તેની સામે શેરડીના રસમાંથી 149 કરોડ લીટર, B-heavy મોલાસીસમાંથી 107 કરોડ લીટર અને C-heavy મોલાસીસમાંથી માત્ર 15 કરોડ લીટર ઉત્પાદન થયું છે.
રોકાણકારો માટે જોખમ અને તકો
આ વૈવિધ્યકરણ ઉદ્યોગ માટે સકારાત્મક છે, પરંતુ ડિસ્ટિલરી કંપનીઓ માટે પડકારો પણ લાવે છે. અનાજના ભાવમાં થતા ફેરફાર સીધી રીતે કંપનીના પ્રોફિટ માર્જિનને અસર કરી શકે છે. ઉપરાંત, 'ફૂડ વિરુદ્ધ ફ્યુઅલ' (ખોરાક વિરુદ્ધ ઇંધણ) ના મુદ્દે સરકારી નીતિઓમાં અનિશ્ચિતતા રહેલી છે. જો મોંઘવારીને નિયંત્રિત કરવા માટે સરકાર અનાજના વપરાશ પર પ્રતિબંધ મૂકે, તો કંપનીઓની કામગીરી પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.
હવે આગળ શું?
ઉદ્યોગે તેના 1,048 કરોડ લીટરના લક્ષ્યાંકનો 85% હિસ્સો હાંસલ કરી લીધો છે. હવે રોકાણકારોએ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વ્હીકલ્સ (FFV) નો ઉપયોગ અને Sustainable Aviation Fuel (SAF) ક્ષેત્રે થતી પ્રગતિ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.