ભારતના Battery Energy Storage System (BESS) સેક્ટરમાં આગામી વર્ષોમાં **91%** ના દરે તોફાની ગ્રોથ જોવા મળશે. ગ્રીડ સ્ટેબિલિટી માટે આ ક્ષેત્ર ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે, જોકે રોકાણકારોએ આયાત પરની નિર્ભરતા અને પ્રોજેક્ટ વિલંબ જેવા જોખમો ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ.
ભારતનું બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) સેક્ટર હવે એક નવું સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના અહેવાલો મુજબ, FY26 માં 6.3GWh રહેલી ક્ષમતા FY32 સુધીમાં વધીને 302GWh ના આંકડાને આંબી જશે, જે 91% નો વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર (CAGR) દર્શાવે છે. સૌર અને પવન ઉર્જાને ગ્રીડ સાથે જોડવા માટે આ સ્ટોરેજ ક્ષમતા અત્યંત અનિવાર્ય છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ અને આયાતનું ગણિત
હાલમાં ભારત તેની બેટરીની જરૂરિયાતોના આશરે 89% ચીન જેવા દેશોમાંથી આયાત કરે છે. આ ભૌગોલિક-રાજકીય જોખમો અને કરન્સીના વધઘટ સામે મોટી ચિંતા છે. આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે સરકારે ₹18,100 કરોડની PLI સ્કીમ જાહેર કરી છે, જેથી સ્થાનિક સ્તરે એડવાન્સ કેમિસ્ટ્રી સેલનું ઉત્પાદન વધે.
પ્રોફિટ અને માર્કેટ સેગમેન્ટ
કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનની વાત કરીએ તો, કોમર્શિયલ અને રિટેલ સેક્ટરમાં EBITDA માર્જિન 17% થી 20% સુધી જોવા મળી રહ્યા છે. બીજી તરફ, યુટિલિટી-સ્કેલ પ્રોજેક્ટ્સમાં માર્જિન પ્રમાણમાં ઓછા એટલે કે 9% જેટલા છે, પરંતુ તેમાં વળતર ઝડપી મળે છે. Tata Power, Adani Energy Solutions, JSW Energy અને Amara Raja જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ આ ક્ષેત્રમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરી રહી છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
ગ્રોથની સાથે પડકારો પણ છે. ગ્રીડ કનેક્ટિવિટી અને PPA ના ગૂંચવાડાઓને કારણે પ્રોજેક્ટ્સમાં 9 થી 18 મહિના સુધીનો વિલંબ થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, ટેન્ડરિંગમાં આક્રમક બિડિંગને કારણે ભવિષ્યમાં કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ કંપનીઓની પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતા અને સ્થાનિક સપ્લાય ચેઈન વિકસાવવાની ગતિ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.