વર્ષ 2025 માં ભારતે ઇતિહાસ રચતા આર્થિક વિકાસ (**7.6%**) અને પ્રદૂષણમાં (**0.2%** ઘટાડો) સફળતાપૂર્વક છેડો ફાડ્યો હતો. જોકે, 2026 ના આંકડા મુજબ પ્રદૂષણમાં **3.7%** નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સેક્ટરમાં નરમ પડતી નીતિઓને આભારી છે.
વિકાસશીલ અર્થતંત્ર તરીકે ભારતે 2025 માં એક સિદ્ધિ મેળવી હતી, જ્યાં આર્થિક વૃદ્ધિ અને ગ્રીનહાઉસ ગેસના ઉત્સર્જન વચ્ચેનો સંબંધ તોડવામાં સફળતા મળી હતી. છેલ્લા 25 વર્ષમાં આ પહેલીવાર બન્યું હતું કે આર્થિક મંદી વગર પ્રદૂષણમાં ઘટાડો નોંધાયો હોય.
2025 માં સફળતાનું કારણ
આ સફળતાનું મુખ્ય કારણ પાવર સેક્ટરમાં આવેલું પરિવર્તન હતું. દેશના કુલ પાવર સપ્લાયમાં લો-કાર્બન વીજળીનો હિસ્સો વધીને 26.6% થયો હતો, જે અગાઉ 22.4% હતો. આ બદલાવને કારણે કોલસા આધારિત પાવર જનરેશનમાં 2.9% નો વાર્ષિક ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે રોકાણકારો માટે એક પોઝિટિવ સંકેત હતો.
2026 નો પડકાર
પરંતુ 2026 ના પ્રથમ છ મહિનાના ડેટા ચિંતા જન્માવે છે. ગ્રીનહાઉસ ગેસના ઉત્સર્જનમાં 3.7% નો ઉછાળો આવ્યો છે. તેનું મુખ્ય કારણ સ્ટીલ અને સિમેન્ટ જેવા ઉદ્યોગોમાં વધેલું ઉત્પાદન છે. આ ઉપરાંત, સપ્ટેમ્બર 2026 માં Bureau of Energy Efficiency (BEE) એ રિફાઇનરી અને ટેક્સટાઇલ સેક્ટર માટે ઉત્સર્જનના ફરજિયાત લક્ષ્યાંકો મોકૂફ રાખ્યા છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
ભારતની કોલસા પરની નિર્ભરતા હજુ પણ સૌથી મોટો અવરોધ છે. 2035 સુધીમાં એમિશન ઇન્ટેન્સિટીમાં 47% ઘટાડો કરવાના લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવા માટે એનર્જી સ્ટોરેજ અને ટ્રાન્સમિશનમાં મોટા રોકાણની જરૂર છે. હવે માર્કેટની નજર BEE દ્વારા ફરીથી ક્યારે કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવે છે તેના પર રહેશે.