સાઉદી અરેબિયાની 'ઈસ્ટ-વેસ્ટ' પાઈપલાઈન બંધ થતાં ભારતીય ઓઈલ રિફાઇનરીઓ સામે પુરવઠાનું મોટું સંકટ ઊભું થયું છે. Brent Crude ના ભાવ વધીને **$108** પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયા છે, જેની સીધી અસર ભારતીય કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર પડી શકે છે.
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના બીજા સપ્તાહમાં સાઉદી અરેબિયાની મહત્વની 'ઈસ્ટ-વેસ્ટ' ઓઈલ પાઈપલાઈન બંધ થવાથી વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં હલચલ મચી ગઈ છે. આ પાઈપલાઈન હોર્મુઝની ખાડીનો વિકલ્પ પૂરો પાડતી હતી, જેના બંધ થવાથી ભારત જેવા દેશો માટે ઓઈલ ઈમ્પોર્ટનો રસ્તો મુશ્કેલ બન્યો છે.
ભારતીય રિફાઇનરીઓ પર અસર
Indian Oil Corporation (IOC) અને Bharat Petroleum (BPCL) જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ માટે આ એક મોટો પડકાર છે. રિફાઇનરીઓને જે ચોક્કસ ગ્રેડના ક્રૂડ ઓઈલની જરૂર હોય છે, તેની અછત સર્જાઈ રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં સપ્લાય ટાઈટ હોવાથી અન્ય દેશો સાથે પણ સ્પર્ધા વધી છે, જે ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટમાં સીધો વધારો કરી રહી છે.
પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ
વૈશ્વિક સ્તરે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાતા Brent Crude ના ભાવ $108 પ્રતિ બેરલની સપાટીએ પહોંચ્યા છે. કંપનીઓ માટે કાચા માલની કિંમત વધી રહી છે, પરંતુ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ગ્રાહકો પર બોજ ન પડે તે માટે વધારો કરવો સરકાર માટે પડકારરૂપ છે. આ બંને વચ્ચેના ગાળામાં કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર અસર થવાની પૂરી શક્યતા છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
કંપનીઓ હાલમાં તેમના સ્ટ્રેટેજિક સ્ટોક (Strategic Inventories) નો ઉપયોગ કરી રહી છે, પરંતુ આ કાયમી ઉકેલ નથી. જો પાઈપલાઈન લાંબો સમય બંધ રહેશે, તો કંપનીઓએ લેટિન અમેરિકા જેવા દૂરના દેશો પાસેથી ઓઈલ મંગાવવું પડશે, જે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં વધારો કરશે. આગામી સમયમાં ઓઈલ કંપનીઓના શેર પર દબાણ રહી શકે છે, તેથી રોકાણકારોએ સરકારની ઈંધણ નીતિ અને ગ્લોબલ ક્રૂડના ભાવ પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.