અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ટેન્કર ટ્રાફિક ખોરવાયો છે. જેના પગલે IOCL અને BPCL જેવી ભારતીય રિફાઇનરીઓને ક્રૂડના પુરવઠામાં વિલંબનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ **$95** પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચતા કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના વધતા તણાવને પગલે વૈશ્વિક ઉર્જા સપ્લાય માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં મોટા અવરોધો ઉભા થયા છે. આ લોજિસ્ટિકલ સંકટને કારણે ભારતીય રિફાઇનરીઓને ક્રૂડ ઓઈલના કાર્ગોમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે અને કેટલીક ઓઈલ કોન્ટ્રાક્ટ્સ પણ રદ કરવા પડ્યા છે, જે રિફાઇનરીઓના સંચાલન પર સીધી અસર કરી રહ્યા છે.
સરકારી કંપનીઓ સામે મોટો પડકાર
Indian Oil Corporation (IOCL) અને Bharat Petroleum Corporation (BPCL) જેવી મોટી કંપનીઓ માટે આ એક જટિલ પરિસ્થિતિ છે. રિફાઇનરીઓને સતત ક્રૂડ સપ્લાયની જરૂર હોય છે, પરંતુ ટેન્કરોની અછત અને સુરક્ષિત રસ્તાઓ બદલવાને કારણે ફ્રેટ કોસ્ટ (Freight cost) માં તોતિંગ વધારો થયો છે. લાંબા અને વધુ મોંઘા રૂટ પસંદ કરવાથી ક્રૂડની આયાત વધુ ખર્ચાળ બની ગઈ છે.
માર્જિન પર જોખમ
બ્રેન્ટ ક્રૂડ $95 પ્રતિ બેરલની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું હોવાથી, ઊંચા પ્રોક્યોરમેન્ટ ખર્ચ અને સપ્લાય ચેઈનનો અવરોધ કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો કંપનીઓએ સ્પોટ માર્કેટમાંથી મોંઘા ભાવે તેલ ખરીદવું પડે, તો તેની અસર તેમના ત્રિમાસિક પરિણામો પર જોવા મળી શકે છે. ઉપરાંત, આયાત બિલ વધવાથી ભારતીય રૂપિયા અને મોંઘવારી પર પણ દબાણ વધે છે.
ભારત પાસે સુરક્ષા કવચ શું છે?
ભારત પાસે હાલમાં 18 દિવસની માંગને પહોંચી વળે તેટલો વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ (Strategic Petroleum Reserves) સ્ટોક છે, જે કામચલાઉ રાહત આપે છે. વધુમાં, ઓગસ્ટમાં ભારતની કુલ આયાતમાં 45% હિસ્સો રશિયન ક્રૂડનો રહ્યો છે, જે ગલ્ફ દેશોના તણાવ સામે થોડું રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
હવે રોકાણકારોએ ગ્લોબલ ઓઈલ પ્રાઈસ અને હોર્મુઝની સ્થિતિ પર નજર રાખવી જોઈએ. કંપનીઓ આ વધારાનો ખર્ચ પોતે ઉઠાવશે કે માર્જિન ઘટશે, તે આગામી મહિનાઓમાં સ્પષ્ટ થશે.