યુરોપમાં ડીઝલની અછતને કારણે ભારતીય રિફાઇનરીઓએ ડીઝલના નિકાસમાં **60%** હિસ્સો કબજે કર્યો છે, પરંતુ સરકારે એક્સપોર્ટ ડ્યુટી વધારીને **₹25 પ્રતિ લિટર** કરી દેતા કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ વધ્યું છે.
ગ્લોબલ ડીઝલ માર્કેટમાં ચાલી રહેલી મોટી સપ્લાય ગેપનો ભારતીય રિફાઇનરીઓ ભરપૂર ફાયદો ઉઠાવી રહી છે. સાઉદી અરેબિયાની 4,00,000 બેરલ પ્રતિ દિવસની ક્ષમતા ધરાવતી Jazan રિફાઇનરી બંધ રહેવાથી અને રશિયાથી થતી ઈંધણની નિકાસમાં ઘટાડો થવાથી યુરોપિયન દેશો હવે ભારત તરફ વળ્યા છે. ઓગસ્ટ 2026 ના ડેટા મુજબ, Reliance Industries સહિતની ભારતીય કંપનીઓએ બાબ-એલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ થઈને યુરોપ જતી 60% ગેસોઈલ શિપમેન્ટમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
પ્રોફિટ પર કેમ છે દબાણ?
યુરોપમાં ઈંધણના ભાવ ઊંચા હોવાથી રિફાઇનર્સને મળતું 'ક્રેક સ્પ્રેડ' (Crack Spread) તો વધ્યું છે, પરંતુ સરકારી નીતિઓએ ચિત્ર બદલી નાખ્યું છે. 1 સપ્ટેમ્બર 2026 થી સરકારે ડીઝલ પરની એક્સપોર્ટ ડ્યુટી વધારીને ₹25 પ્રતિ લિટર કરી છે અને પેટ્રોલ પર ₹1.5 પ્રતિ લિટર ની લેવી લગાવી છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ વિન્ડફોલ પ્રોફિટ (Windfall Profit) પર ટેક્સ વસૂલવાનો છે.
કાચા માલની ઉપલબ્ધતા અને પડકારો
ઓગસ્ટ 2026 માં ભારતની ક્રૂડ અને કોન્ડેન્સેટ આયાત ઘટીને 3.8 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ છે, જે ગત વર્ષે 4.8 મિલિયન બેરલ હતી. સસ્તું ક્રૂડ ઓછું મળવાને કારણે ઓપરેટિંગ કોસ્ટ વધી શકે છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
- ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનમાં વિક્ષેપ ક્યાં સુધી ચાલુ રહેશે.
- પશ્ચિમ એશિયામાં ભૌગોલિક તણાવને કારણે વધતા શિપિંગ ખર્ચ.
- સરકારની સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઈઝ ડ્યુટી (SAED) ની પોલિસીમાં કોઈ ફેરફાર થાય છે કે નહીં.