ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનમાં અવરોધોને કારણે ભારતીય ઓઈલ રિફાઇનરી કંપનીઓ માટે સારા દિવસો આવ્યા છે. Indian Oil Corporation સહિતની દિગ્ગજ કંપનીઓએ શાનદાર રિઝલ્ટ આપ્યા છે, પરંતુ રોકાણકારોએ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને સરકારી નીતિઓ જેવા જોખમો પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટમાં સપ્લાયની ખેંચને કારણે ભારતીય ઓઈલ રિફાઇનરી કંપનીઓ અત્યારે જોરદાર નફો કરી રહી છે. Reliance Industries, Bharat Petroleum (BPCL) અને Hindustan Petroleum (HPCL) જેવી કંપનીઓ આ સ્થિતિનો લાભ ઉઠાવી રહી છે. તાજેતરમાં, Indian Oil Corporation એ નાણાકીય વર્ષ 2027 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં ₹21,630 કરોડનો નેટ પ્રોફિટ નોંધાવ્યો છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં 184% નો મોટો ઉછાળો છે.
ઓપરેશનલ એફિશિયન્સી અને સોર્સિંગ
કંપનીઓની આ સફળતા પાછળનું મુખ્ય કારણ તેમની કાર્યક્ષમતા છે. રિફાઇનરીઓ પોતાની ક્ષમતાના 100% થી વધુ ઉપયોગ કરી રહી છે. સપ્લાય ચેઈનના અવરોધો વચ્ચે પણ feedstock ની અછત ન વર્તાય તે માટે કંપનીઓએ અમેરિકા, વેનેઝુએલા અને આફ્રિકાના દેશો પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત વધારીને પોતાના સપ્લાય નેટવર્કને ડાયવર્સિફાય કર્યું છે.
પ્રોફિટનું ગણિત અને GRM
રિફાઇનરી સેક્ટરનો નફો મુખ્યત્વે ગ્રોસ રિફાઇનિંગ માર્જિન (GRM) પર આધારિત હોય છે. IOC એ ડ્યુટી પહેલા $36.67 પ્રતિ બેરલ અને ડ્યુટી બાદ $18.52 પ્રતિ બેરલનું માર્જિન નોંધાવ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયા અને રશિયામાં રિફાઇનરીઓ બંધ રહેવાથી વૈશ્વિક સ્તરે ઈંધણની અછત છે, જેનો સીધો ફાયદો ભારતીય કંપનીઓને મળી રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જોકે, રોકાણકારોએ સાવધ રહેવું જોઈએ. વર્તમાન નફાનો એક હિસ્સો 'ઈન્વેન્ટરી ગેઈન' (Inventory Gain) છે, જે ક્રૂડના ભાવ ઘટતાની સાથે જ ઘટી શકે છે. આ ઉપરાંત, સરકારી નિયંત્રિત રીટેલ પ્રાઈસિંગ અને રશિયન ક્રૂડ પર મળતા ડિસ્કાઉન્ટમાં ઘટાડો થવો એ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. હવે બજારની નજર IOC ના આગામી વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ્સ પર રહેશે.