ભારતીય સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) માટે મુશ્કેલીઓ વધી રહી છે. ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં LPG અંડર-રિકવરી વધીને પ્રતિ સિલિન્ડર **₹370** થવાની શક્યતા છે, જે IOCL, BPCL અને HPCL જેવી કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ વધારી શકે છે.
દેશની ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ માટે ફરી એકવાર નાણાકીય ચિંતાનો વિષય સામે આવ્યો છે. ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર સપ્લાય કરવા પાછળ થતી ખોટ (અંડર-રિકવરી) સતત વધી રહી છે. ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં આ આંકડો વધીને ₹370 પ્રતિ સિલિન્ડર સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. સરખામણી કરીએ તો, સપ્ટેમ્બરમાં આ આંકડો ₹184, ઓક્ટોબરમાં ₹229 અને નવેમ્બરમાં ₹309 હતો.
વધતી ખોટનું મુખ્ય કારણ શું?
આ આર્થિક બોજ પાછળનું મુખ્ય કારણ 'સાઉદી કોન્ટ્રાક્ટ પ્રાઈસ' (Saudi Contract Price) માં જોવા મળતી અસ્થિરતા છે, જે હાલ $756 પ્રતિ ટન પર પહોંચી ગઈ છે. આ કંપનીઓ દેશના 330 મિલિયનથી વધુ પરિવારોને સબસિડીયુક્ત દરે ઇંધણ પૂરું પાડે છે, જેના કારણે ગ્લોબલ પ્રાઈસમાં આવતો કોઈપણ ઉછાળો સીધો તેમની ઓપરેશનલ કોસ્ટમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે.
30 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીના ક્યુમ્યુલેટિવ આંકડા જોઈએ તો:
- IOCL: ₹32,505.69 કરોડ
- BPCL: ₹17,334.40 કરોડ
- HPCL: ₹18,048.82 કરોડ
પ્રોફિટ પર અસર અને રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જોકે, FY27 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં આ કંપનીઓએ મજબૂત પરિણામો આપ્યા હતા, જેમાં IOCL એ ₹22,503 કરોડનો નેટ પ્રોફિટ નોંધાવ્યો હતો. આ સફળતા પાછળનું કારણ જૂન અને ઓગસ્ટ મહિના વચ્ચે કાચા તેલના ભાવમાં આવેલો કામચલાઉ ઘટાડો હતો. પરંતુ મેનેજમેન્ટે હવે સાવચેતીનો સંકેત આપ્યો છે.
શેરધારકો માટે હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું આ પ્રોફિટ માર્જિન ટકી શકશે? જો ગ્લોબલ એનર્જીના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો કંપનીઓ માટે પેટ્રોલ-ડીઝલના માર્કેટિંગ માર્જિન દ્વારા આ ખોટને સરભર કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે. વધુમાં, ઇન્વેન્ટરી લોસનું જોખમ પણ કંપનીઓની બેલેન્સ શીટ પર દબાણ વધારી શકે છે.