Brent crude ના ભાવ **$100** પ્રતિ બેરલને વટાવતા ભારતીય ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ છે. મે મહિનાથી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર રહેતા કંપનીઓને પેટ્રોલ પર **₹5** અને ડીઝલ પર **₹23** પ્રતિ લિટરનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
માર્કેટિંગ માર્જિન પર સંકટ
દેશની દિગ્ગજ સરકારી ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ જેવી કે Indian Oil Corporation, Bharat Petroleum અને Hindustan Petroleum પર ગંભીર નાણાકીય સંકટ ઊભું થયું છે. ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ $100 ની સપાટી ક્રોસ કરી ગયા છે, જે જુલાઈ ૨૦૨૬ પછીનું ઉચ્ચ સ્તર છે. મે ૨૫, ૨૦૨૬થી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર ન કરવામાં આવતા કંપનીઓ માટે નેગેટિવ માર્જિનની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
આર્થિક અસર અને મોંઘવારી
આ આંતરરાષ્ટ્રીય તેજીનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતો તણાવ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સપ્લાય ખોરવાવાનો ડર છે. ઉપરાંત, OPEC+ દ્વારા ઉત્પાદન ન વધારવાનો નિર્ણય પણ જવાબદાર છે. ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતના 88% થી વધુ ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે, જેની અસર દેશના ટ્રેડ બેલેન્સ પર સ્પષ્ટ દેખાય છે. એપ્રિલથી જુલાઈ ૨૦૨૬ દરમિયાન ભારતનું ઓઈલ ઈમ્પોર્ટ બિલ 56.5% ઉછળીને $63.4 બિલિયન પર પહોંચ્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ઊર્જાના વધતા ભાવને કારણે ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ વધશે, જે સીધી રીતે મોંઘવારીમાં વધારો કરી શકે છે. આ સંજોગોમાં Reserve Bank of India માટે વ્યાજ દરો ઘટાડવા મુશ્કેલ બનશે. શેરબજારમાં પણ તેની નેગેટિવ અસર જોવા મળી છે, જ્યાં Nifty 50 અને BSE Sensex ત્રણ મહિનાના તળિયે પહોંચ્યા છે.
હવે રોકાણકારોની નજર સરકાર દ્વારા લેવાનારા પગલાં પર છે. શું સરકાર એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરશે કે રિટેલ ભાવ વધારવાની મંજૂરી આપશે? આ નિર્ણય જ આગામી ક્વાર્ટરમાં કંપનીઓની નફાકારકતા નક્કી કરશે.