સરકારે પાવર સેક્ટરની માહિતીને એકત્રિત કરવા માટે 'National Electricity Data Sharing Framework' લોન્ચ કર્યું છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ AI દ્વારા ગ્રીડ કાર્યક્ષમતા વધારવાનો છે, જોકે આ સાથે સાયબર સુરક્ષા અને ડેટા સેન્ટર્સના વધતા લોડ જેવા પડકારો પણ સામે આવ્યા છે.
ભારત સરકારે આ મહિને પાવર સેક્ટરના વિખરાયેલા ડેટાને એકત્રિત કરવા માટે 'National Electricity Data Sharing Framework' ની શરૂઆત કરી છે. આ પહેલનો હેતુ જનરેશન, ટ્રાન્સમિશન અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશનની સમગ્ર વેલ્યુ ચેઈનને એક સ્ટાન્ડર્ડ ડિજિટલ ઈકોસિસ્ટમમાં બદલવાનો છે. સરકારે આ માટે 'National Electricity Data Portal' (NEDP) બનાવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને યુટિલિટી કંપનીઓ ગ્રીડ મેનેજમેન્ટ માટે AI મોડલ્સ તૈયાર કરવામાં કરી શકશે.
AI દ્વારા ગ્રીડની કાર્યક્ષમતામાં વધારો
આ ફ્રેમવર્કનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજી દ્વારા ગ્રીડની વિશ્વસનીયતા વધારવાનો છે. AI મોડલ્સમાં સતત ડેટા ફીડ કરવાથી ડિમાન્ડ ફોરકાસ્ટિંગ, રિન્યુએબલ એનર્જીનું સંકલન અને ટ્રાન્સમિશન ઈક્વિપમેન્ટનું પ્રિડિક્ટિવ મેન્ટેનન્સ વધુ સચોટ બનશે. હાલમાં, ડેટા અલગ-અલગ સ્ટેટ યુટિલિટીઝ અને ખાનગી કંપનીઓ પાસે હોવાથી તેનું રાષ્ટ્રીય સ્તરે વિશ્લેષણ કરવું મુશ્કેલ છે. હવે 'National Electricity Data Governance Committee' ના માર્ગદર્શન હેઠળ આ ડેટાને પબ્લિક અને સુરક્ષિત એમ બે ટિયરમાં વહેંચવામાં આવશે.
સાયબર સુરક્ષા અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું જોખમ
ડિજિટલ એકીકરણની આ પ્રક્રિયા સાથે ચોક્કસ પડકારો પણ જોડાયેલા છે, જેના પર રોકાણકારોની નજર છે. સૌથી મોટું જોખમ સાયબર હુમલાઓનું છે. ગ્રીડના ડિજિટાઈઝેશન સાથે સંવેદનશીલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલાનું જોખમ વધે છે. આને રોકવા માટે સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે AI મોડલ્સના સોર્સ કોડ પર ભારતનું જ નિયંત્રણ રહેશે. બીજી તરફ, AI ના વધતા ઉપયોગને કારણે ડેટા સેન્ટર્સ પર લોડ વધશે, જે પાવર ગ્રીડ માટે દબાણરૂપ બની શકે છે. આ ભારને પહોંચી વળવા માટે સરકાર એક અલગ 'ડેટા સેન્ટર પોલિસી' પર કામ કરી રહી છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું?
આ ફ્રેમવર્કની સફળતા તેની સ્વીકૃતિ પર નિર્ભર છે, કારણ કે અત્યારે આ પ્લેટફોર્મ પર જોડાવાનું યુટિલિટી કંપનીઓ માટે સ્વૈચ્છિક છે. જો સહભાગિતા ઓછી રહેશે, તો ગ્રીડ ઓપ્ટિમાઈઝેશનના પરિણામો મળવામાં વિલંબ થઈ શકે છે. આગામી સમયમાં મોટી સરકારી અને ખાનગી કંપનીઓ આ પોર્ટલ પર કેવી રીતે રિસ્પોન્સ આપે છે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.
