ભારતના થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક ઘટીને **27.1 મિલિયન ટન** પર પહોંચી ગયો છે. ચોમાસાને કારણે લોજિસ્ટિક્સમાં અવરોધ અને વીજળીની ઊંચી માંગને લીધે Indian Energy Exchange (IEX) પર પાવરના ભાવમાં **20%** થી વધુનો વધારો જોવા મળ્યો છે.
દેશના થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ હાલમાં એક મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. સપ્ટેમ્બર 2026 ની શરૂઆતમાં કોલસાનો સ્ટોક ઘટીને 27.14 મિલિયન ટન થઈ ગયો છે, જે જુલાઈના અંતમાં 38 મિલિયન ટન હતો. આ ઘટાડાને કારણે અંદાજે 57 પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો જથ્થો નિર્ધારિત સ્તરના 25% કરતા પણ ઓછો થઈ ગયો છે.
ચોમાસાના કારણે અવરોધ
ઓડિશા, ઝારખંડ અને છત્તીસગઢ જેવા રાજ્યોમાં ભારે વરસાદને કારણે માઇનિંગ અને પરિવહન વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ છે. કોલસાનો પુરવઠો ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, તેને સમયસર પાવર સ્ટેશન્સ સુધી પહોંચાડવો એ મુખ્ય પડકાર બની ગયો છે. Ministry of Coal આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા રેલ્વે અને પાવર સત્તાવાળાઓ સાથે મળીને કામ કરી રહી છે.
વીજ બજાર પર અસર
પાવર પ્લાન્ટ્સમાં બળતણની અનિશ્ચિતતા અને સાંજના સમયે વીજળીની માંગ વધવાને કારણે Indian Energy Exchange પર ભારે વોલેટિલિટી જોવા મળી છે. ઓગસ્ટ 2026 માં 13.938 અબજ યુનિટનું ટ્રેડિંગ થયું હતું. Day-Ahead Market માં કિંમતોમાં 22% અને Real-Time Market માં 30% થી વધુનો ઉછાળો આવ્યો છે, જ્યાં સરેરાશ ભાવ ₹4.41 પ્રતિ યુનિટ નોંધાયા છે.
રોકાણકારો માટે પરિપ્રેક્ષ્ય
આ સ્થિતિ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓ (DISCOMs) માટે માર્જિનનું જોખમ ઊભું કરે છે, કારણ કે ઊંચા ભાવે વીજળી ખરીદવાથી તેમની નાણાકીય સ્થિતિ પર દબાણ આવી શકે છે. જોકે Coal India પ્રોડક્શન જાળવી રાખે છે, પરંતુ પરિવહનનો અવરોધ ગ્રોથ માટે ચેકપોસ્ટ જેવું કામ કરી રહ્યો છે. આગામી દિવસોમાં ચોમાસું નરમ પડતાં લોજિસ્ટિક્સમાં સુધારો આવશે કે કેમ, તેના પર બજારની નજર રહેશે.