ભારતના પાવર સેક્ટરમાં કોલસાના સ્ટોકનું સંકટ ઘેરાયું છે. દેશના **80** થી વધુ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો જથ્થો નિર્ધારિત સ્તર કરતા નીચે ઉતરી ગયો છે, જેના કારણે સરકાર એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે.
પાવર ગ્રીડ પર દબાણ અને મોનસૂનની અસર
દેશમાં વીજળીની માંગ સપ્ટેમ્બર 2026 માં 269 ગીગાવોટ (GW) ના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી છે. આ અછત પાછળનું મુખ્ય કારણ નબળું ચોમાસું છે, જેના કારણે હાઇડ્રોપાવર ઉત્પાદનમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ 12% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે 'Ministry of Power' એ 'Electricity Act' ની 'Section 11' લાગુ કરી છે, જે મુજબ કેપ્ટિવ કોલ-બેઝ્ડ પાવર પ્લાન્ટ્સે 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી તેમની મહત્તમ ક્ષમતા પર કામ કરવું પડશે.
Coal India અને માર્કેટનું રિએક્શન
દેશની સૌથી મોટી કોલસા ઉત્પાદક કંપની 'Coal India Ltd.' એ સપ્ટેમ્બર 2026 માં 12.5% ના વાર્ષિક વધારા સાથે 61.20 મિલિયન ટન કોલસાનો સપ્લાય કર્યો છે. તેમ છતાં, લોજિસ્ટિક્સ અને વધતી માંગને કારણે અંતર જળવાઈ રહ્યું છે. આ સમાચારની સીધી અસર શેરબજાર પર જોવા મળી હતી, જ્યાં 'Coal India' ના શેરમાં 3.16% નો ઘટાડો થયો હતો અને તે ₹411.65 ના સ્તરે બંધ રહ્યો હતો.
ડિસ્કોમ્સ (Discoms) માટે પડકાર
જ્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદન ટૂંકું પડે છે, ત્યારે વીજ વિતરણ કંપનીઓ (Discoms) ને પાવર એક્સચેન્જમાંથી મોંઘા ભાવે વીજળી ખરીદવી પડે છે. આ વધારાનો ખર્ચ જો ગ્રાહકો સુધી નહીં પહોંચાડાય, તો યુટિલિટી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે. આગામી દિવસોમાં થર્મલ પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક અને પાવર એક્સચેન્જના ભાવ પર રોકાણકારોની નજર રહેશે.