ભારતના થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ વર્ષના અંત સુધીમાં કોલસાના સ્ટોકમાં **10 મિલિયન ટનનો** વધારો કરવા માટે કમર કસી રહ્યા છે. પીક વીજળીની માંગ ઘટીને **217 GW** પર આવતા, કંપનીઓ હવે ફ્યુઅલ બફર બનાવવામાં વ્યસ્ત છે, જેનો સીધો ફાયદો પ્રોફિટ માર્જિનમાં જોવા મળી શકે છે.
વધતા સ્ટોકનું મહત્વ
ઉનાળા અને ચોમાસાના ભારે દબાણ પછી, હવે દેશના થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ પોતાની ઈંધણ સુરક્ષાને મજબૂત કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં પીક વીજ માંગ 270 GW થી ઘટીને 217 GW પર આવી ગઈ છે, જેનો લાભ લઈને પ્લાન્ટ્સ કોલસાનો સ્ટોક વધારવા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે. સત્તાવાર અંદાજ મુજબ, ડિસેમ્બરના અંત સુધીમાં કોલસાના સ્ટોકમાં 10 મિલિયન ટન નો વધારો કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. હાલમાં સ્ટોક લેવલ 18.1 મિલિયન ટન છે.
લોજિસ્ટિક્સ અને સપ્લાય ચેઈન
કોલસાના સપ્લાયમાં સ્થિરતા લાવવા માટે લોજિસ્ટિક્સ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. ઓક્ટોબર મહિના દરમિયાન કોલસાના રેક (Coal Rakes) ની અવરજવર સરેરાશ 472 યુનિટ પ્રતિ દિવસ રહી છે, જે પૂર્વી ભારતમાં પ્રતિકૂળ હવામાન હોવા છતાં સપ્લાય ચેઈનને સ્થિર રાખવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ છે.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
રોકાણકારોએ ખાસ નોંધ લેવી જોઈએ કે જ્યારે પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો જથ્થો ઓછો હોય છે, ત્યારે કંપનીઓએ મોંઘા ભાવે સ્પોટ માર્કેટમાંથી વીજળી ખરીદવી પડે છે. આ વધારાના ખર્ચને કારણે કંપનીના માર્જિન પર દબાણ આવે છે. કોલસાનો મોટો બફર હોવાથી પાવર કંપનીઓ સતત ઉત્પાદન કરી શકશે અને સ્પોટ માર્કેટના ભાવના ઉતાર-ચઢાવથી બચી શકશે. હાલમાં 79 ડોમેસ્ટિક યુનિટ્સમાં હજુ પણ કોલસાનું સ્તર ક્રિટિકલ છે, જે ઓક્ટોબરની શરૂઆતના 89 યુનિટની સરખામણીએ સુધારો સૂચવે છે.
આગળનું લક્ષ્ય
સરકારે આ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં 55 મિલિયન ટન કોલસાનો સ્ટોક રાખવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે. આ વ્યૂહરચના આવનારા સમયમાં પાવર પ્રોડ્યુસર્સના ક્વોર્ટરલી પરિણામોમાં ઈંધણના ખર્ચને નિયંત્રિત કરવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે. રોકાણકારોએ ખાસ કરીને Coal India ના સપ્લાય અને Indian Railways ની લોજિસ્ટિક્સ ક્ષમતા પર નજર રાખવી જોઈએ.