ભારત સરકાર વર્ષ **2047** સુધીમાં ન્યુક્લિયર એનર્જી ક્ષમતાને **100 ગીગાવોટ (GW)** સુધી પહોંચાડવા મક્કમ છે. જોકે, આ મોટા લક્ષ્ય માટે **$210 અબજ**ના રોકાણની જરૂર છે, પરંતુ હાલમાં ન્યુક્લિયર સેક્ટર 'ગ્રીન' ફાઈનાન્સિંગના દાયરામાં ન હોવાથી સસ્તું ફંડ મેળવવું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.
ભારત પોતાની ઊર્જા નીતિમાં એક મોટો ફેરફાર કરી રહ્યું છે. અત્યારે દેશમાં 24 રિએક્ટર્સ દ્વારા 8.78 GW પાવર ઉત્પન્ન થાય છે, જે વધારીને 2047 સુધીમાં 100 GW કરવાનો સરકારનો પ્લાન છે. આ પ્રોજેક્ટ્સને પૂરા કરવા માટે અંદાજે $210 અબજના કેપિટલની જરૂર છે, જેનું મેનેજમેન્ટ રોકાણકારો માટે મુખ્ય ફોકસ પોઈન્ટ છે.
ગ્રીન ફાઈનાન્સિંગનો અવરોધ
આ ક્ષેત્ર માટે સૌથી મોટી સમસ્યા ફાઈનાન્સિંગ માળખાની છે. હાલમાં ન્યુક્લિયર એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ ભારતની સોવરિન ગ્રીન બોન્ડ ફ્રેમવર્કમાં સામેલ નથી. જો આ પ્રોજેક્ટ્સને 'ગ્રીન' લેબલ મળે, તો કંપનીઓ ખૂબ જ ઓછા વ્યાજ દરે લોન મેળવી શકે છે. NITI Aayog એ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ નિયમોની સમીક્ષા કરવી જરૂરી છે જેથી પ્રોજેક્ટ્સની પ્રોફિટેબિલિટી જળવાઈ રહે.
પ્રાઇવેટ સેક્ટર અને નીતિઓ
SHANTI Act 2025 બાદ હવે ખાનગી કંપનીઓ પણ ન્યુક્લિયર વેલ્યુ ચેઈનમાં પ્રવેશ કરી શકે છે. જોકે, ફોરેન રિએક્ટર ટેકનોલોજી અને રેગ્યુલેટરી મંજૂરીઓમાં થતો વિલંબ પ્રોજેક્ટના ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે. જે રોકાણકારો ન્યુક્લિયર સપ્લાય ચેઈન અને EPC કંપનીઓમાં રસ ધરાવે છે, તેમણે સરકારી નીતિઓ પર ચાંપતી નજર રાખવી જોઈએ.
સ્પેશિયલાઈઝ્ડ ટેલેન્ટની અછત
પૈસા સિવાય બીજો મોટો પડકાર સ્પેશિયલાઈઝ્ડ મેનપાવરનો છે. ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટ ચલાવવા માટે અત્યંત કુશળ સાયન્ટિસ્ટ અને ટેકનિકલ સ્ટાફની જરૂર હોય છે. દેશમાં વર્તમાન તાલીમ સંસ્થાઓ આટલી મોટી સંખ્યામાં જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં મર્યાદિત છે, જે પ્રોજેક્ટની ગતિ ધીમી કરી શકે છે.
આગામી સમયમાં, જો સરકાર ન્યુક્લિયર પ્રોજેક્ટ્સને ગ્રીન બોન્ડ માટે યોગ્ય ગણાવશે, તો તે કંપનીઓ માટે ગેમ ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.