વર્ષ **2026** ના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતે રેકોર્ડ **155.25 બિલિયન ક્યુબિક ફીટ** US LNG આયાત કર્યું છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં અવરોધ અને QatarEnergy ના પ્લાન્ટ પર હુમલા બાદ આ ફેરફાર અનિવાર્ય બન્યો છે, જેની સીધી અસર ગેસ આધારિત ઉદ્યોગોના માર્જિન પર પડી શકે છે.
ભારતની ઉર્જા આયાત રણનીતિમાં વર્ષ 2026 ના પ્રથમ છ મહિનામાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. ભારતે હવે અમેરિકા પાસેથી લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG)ની ખરીદીમાં આક્રમક વધારો કર્યો છે. લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ, આ વર્ષના પૂર્વાર્ધમાં ભારતે 155.25 બિલિયન ક્યુબિક ફીટ US LNG આયાત કર્યું છે, જે બે વર્ષ પહેલાના સમાન સમયગાળાના 132.95 બિલિયન ક્યુબિક ફીટ કરતા ઘણું વધારે છે.
મધ્ય પૂર્વના સંકટની અસર
આ સ્થળાંતરનું મુખ્ય કારણ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) પાસે ચાલી રહેલો સંઘર્ષ છે, જેના કારણે એનર્જી ટેન્કરની અવરજવર પર ગંભીર પ્રતિબંધો આવ્યા છે. પરિસ્થિતિ ત્યારે વધુ વણસી જ્યારે એપ્રિલ 2026 માં QatarEnergy ના Ras Laffan પ્લાન્ટ પર હુમલો થયો. આ ઘટનાને કારણે મે-જુલાઈ 2026 દરમિયાન કતારથી થતી LNG આયાતમાં વાર્ષિક ધોરણે 91% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે ભારતીય આયાતકારોને વૈકલ્પિક સપ્લાયર્સ શોધવાની ફરજ પડી છે.
ભારતીય ઉદ્યોગો માટે પરિણામો
આ સપ્લાય ચેઈન ફેરફારની સીધી અસર સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD), ફર્ટિલાઈઝર અને પાવર જનરેશન સેક્ટર પર પડી રહી છે. હાલમાં સ્પોટ LNG ના ભાવ ઉંચા હોવાથી કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ વધ્યું છે, કારણ કે આ વધારાનો ખર્ચ અંતિમ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે GAIL (India) અને Petronet LNG જેવી મોટી કંપનીઓ ઉપરાંત Indraprastha Gas, Mahanagar Gas અને Adani Total Gas ના શેર પર નજર રાખવી જરૂરી છે. જોકે અમેરિકા એક સ્થિર સ્ત્રોત તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના કતારી કોન્ટ્રાક્ટ્સની સરખામણીએ આ મોંઘો સોદો સાબિત થઈ શકે છે.
રોકાણકારોએ શું ટ્રેક કરવું?
આગામી ક્વાર્ટરમાં ગ્લોબલ માર્કેટમાં સ્પોટ LNG ના ભાવ ટ્રેન્ડ પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ. જો ગેસના ભાવ ઉંચા રહેશે, તો ગેસ આધારિત ઉદ્યોગોના માર્જિનમાં વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે. કંપનીઓનું મેનેજમેન્ટ સપ્લાય પ્રોક્યોરમેન્ટ માટે કેવી રણનીતિ અપનાવે છે, તે જોવું આગામી સમયમાં ખૂબ જ મહત્વનું રહેશે.