ન્યુક્લિયર એનર્જીમાં ભારતનું મોટું મિશન: ૨૦૪૭ સુધીમાં ૧૦૦ GW ટાર્ગેટ, પ્રાઇવેટ સેક્ટર માટે ખુલ્યા દરવાજા

ભારત તેની ઉર્જા વ્યૂહરચનામાં મોટો ફેરફાર કરી રહ્યું છે. ૨૦૨૫માં લાગુ થયેલા 'SHANTI Act' બાદ હવે ન્યુક્લિયર સેક્ટરમાં સરકારી ઈજારાશાહીનો અંત આવ્યો છે અને પ્રાઇવેટ કંપનીઓ માટે તકો ખુલી છે. દેશમાં પીક પાવર ડિમાન્ડ ૨૦૩૫-૩૬ સુધીમાં ૪૫૯ GW સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જેને પહોંચી વળવા માટે ન્યુક્લિયર પાવર અનિવાર્ય છે.

₹૧૫ લાખ કરોડનો ન્યુક્લિયર પ્લાન

સરકારના આ મિશનમાં પબ્લિક સેક્ટરની સાથે પ્રાઇવેટ પ્લેયર્સ પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. પ્રાઇવેટ સેક્ટર પાસે ૩૦ GW ક્ષમતાના નિર્માણ માટે ₹૭.૫ લાખ કરોડનું રોકાણ કરવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી છે. સોલર અને વિન્ડ એનર્જી જેવી અસ્થિર ઉર્જા સામે, ન્યુક્લિયર પાવર ૨૪x૭ વીજળી આપનાર 'બેઝ લોડ' સ્ત્રોત તરીકે કામ કરશે.

રોકાણકારો માટે તક અને પડકારો

આ સેક્ટરમાં કન્સ્ટ્રક્શન, એન્જિનિયરિંગ અને ઇક્વિપમેન્ટ સપ્લાય કરતી કંપનીઓ માટે મોટી તકો છે. કલ્પક્કમમાં PFBR ના તાજેતરના સફળ પરિક્ષણે દેશની ટેકનિકલ સજ્જતા સાબિત કરી છે. જોકે, આ પ્રોજેક્ટ્સમાં ૫ થી ૭ વર્ષ જેટલો લાંબો સમય લાગે છે અને પ્રારંભિક મૂડી રોકાણ પણ ઘણું ઊંચું છે.

જોખમો પર નજર

ન્યુક્લિયર સેક્ટરમાં રોકાણ કરતા પહેલા કંપનીઓએ ડેટ (Debt) મેનેજમેન્ટ અને કન્સ્ટ્રક્શનના લાંબા ગાળા પર ધ્યાન આપવું પડશે. ઉપરાંત, ટેરિફ પોલિસી કેવી રહેશે તેના પર પ્રોજેક્ટની વાયેબિલિટી નિર્ભર કરશે. રેગ્યુલેટરી અને સેફ્ટી નિયમોનું પાલન પણ એક જટિલ પ્રક્રિયા છે, તેથી રોકાણકારોએ પ્રોજેક્ટ મંજૂરીઓ અને ફંડિંગ મોડલ્સ પર સતત નજર રાખવી જોઈએ.