2025માં બે મોટા ઓફશોર વિન્ડ ટેન્ડર નિષ્ફળ ગયા બાદ, ભારત હવે યુકે અને ડચ નિષ્ણાતો સાથે મળીને પોતાની નવી વ્યૂહરચના તૈયાર કરી રહ્યું છે. સરકારનો લક્ષ્યાંક 2030 સુધીમાં **107 GW** વિન્ડ એનર્જી કેપેસિટી હાંસલ કરવાનો છે.
ભારત તેના ઓફશોર વિન્ડ એનર્જી સેક્ટરને વેગ આપવા માટે પોતાની રણનીતિમાં મોટો ફેરફાર કરી રહ્યું છે. વર્ષ 2025 માં તમિલનાડુના કિનારે 4 GW અને ગુજરાતના કિનારે 500 MW ના બે મોટા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ કોઈ ડેવલપર્સ તરફથી પ્રતિસાદ ન મળતા તે રદ કરવા પડ્યા હતા. આ સ્થિતિને સુધારવા માટે, મિનિસ્ટ્રી ઓફ ન્યૂ એન્ડ રિન્યુએબલ એનર્જીએ હવે યુનાઇટેડ કિંગડમ અને નેધરલેન્ડના ટેકનિકલ નિષ્ણાતો સાથે મળીને ઓક્શન ફ્રેમવર્કને ફરીથી ડિઝાઈન કરવાનું શરૂ કર્યું છે.
મુખ્ય પડકારો શું છે?
ઓફશોર વિન્ડમાં રોકાણ ઓનશોર વિન્ડની સરખામણીએ લગભગ 4 ગણું વધારે મૂડી રોકાણ (Capital Investment) માંગી લે છે. આ ઉચ્ચ ખર્ચ અને પોર્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની અછતને કારણે કંપનીઓ પ્રોજેક્ટ લેતા અચકાઈ રહી છે. ઉપરાંત, લાંબા ગાળાની આર્થિક સપોર્ટ અને ટ્રાન્સમિશન ક્ષમતા બાબતે સ્પષ્ટતા ન હોવાથી પ્રાઇવેટ પ્લેયર્સ અત્યાર સુધી આ સેક્ટરથી દૂર રહ્યા છે.
સરકારનો પ્લાન શું છે?
સરકારે તમિલનાડુના કિનારે ભૌગોલિક સર્વે પૂર્ણ કરી લીધો છે, જેથી ભવિષ્યના બોલી લગાવનારાઓ માટે જોખમ ઘટે. ભારતનો લક્ષ્યાંક હાલની 58 GW ક્ષમતાને 2030 સુધીમાં 107 GW સુધી પહોંચાડવાનો છે.
રોકાણકારો માટે શું મહત્વનું છે?
હવે રોકાણકારોએ આગામી ટેન્ડરની શરતો અને સરકાર દ્વારા મળતી સંભવિત નાણાકીય પ્રોત્સાહનો (Financial Incentives) પર નજર રાખવી જોઈએ. પ્રોજેક્ટની સફળતા વીજળીના ટેરિફ સ્ટ્રક્ચર અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસ પર નિર્ભર રહેશે. જ્યાં સુધી આ માળખાગત સમસ્યાઓ દૂર નહીં થાય, ત્યાં સુધી આ ક્ષેત્રમાં સાવચેતીભર્યું વલણ જોવા મળી શકે છે.