India Energy Update: રિન્યુએબલ એનર્જીમાં વિક્રમી ઉછાળો, પણ કોલસાનું પ્રભુત્વ યથાવત

રિન્યુએબલ એનર્જીમાં વિક્રમી તેજી

ભારતમાં ૨૦૨૫માં રિન્યુએબલ એનર્જી (Renewable Energy) ઉત્પાદનમાં ૯૮ ટેરાવોટ-કલાક (TWh) નો ઐતિહાસિક વધારો નોંધાયો છે, જે અગાઉના વર્ષ કરતાં બમણો છે. આ વૃદ્ધિમાં મુખ્યત્વે સૌર (Solar) અને પવન (Wind) ઊર્જાનો ફાળો રહ્યો છે. સૌર ઊર્જા ઉત્પાદનમાં ૩૭% નો વધારો જોવા મળ્યો, જે ૫૩ TWh સુધી પહોંચ્યો. જ્યારે પવન ઊર્જામાં ૨૮% નો વધારો સાથે ૨૨ TWh નું ઉત્પાદન થયું.

Ember ના મેનેજિંગ ડાયરેક્ટર, આદિત્ય લોલાએ જણાવ્યું કે ભારતના બદલાતા ઊર્જા ક્ષેત્રમાં સૌર ઊર્જા મુખ્ય ચાલકબળ છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે બેટરી સ્ટોરેજ (Battery Storage) સાથે મળીને સૌર ઊર્જા, ૨૪x૭ સ્વચ્છ ઊર્જાનો માર્ગ મોકળો કરી રહી છે, જે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અને વૈશ્વિક આંચકા સામે સ્થિતિસ્થાપકતા (Resilience) વધારે છે.

કોલસાનું પ્રભુત્વ યથાવત, છતાં ઘટાડો

રિન્યુએબલ એનર્જીમાં થયેલા આ નોંધપાત્ર વધારાને કારણે ૨૦૨૫માં ભારતના કોલસા આધારિત વીજળી ઉત્પાદનમાં ૪૪ TWh નો ઘટાડો નોંધાયો છે. નીચી રહેલી સ્થાનિક માંગ વૃદ્ધિએ પણ આ ઘટાડામાં ભૂમિકા ભજવી છે. તેમ છતાં, કુલ વીજળી ઉત્પાદનમાં કોલસાનો હિસ્સો હજુ પણ પ્રભુત્વ ધરાવે છે.

ગયા વર્ષે, ભારતના વીજળી ઉત્પાદનનો ૭૧% હિસ્સો કોલસામાંથી આવ્યો હતો. આ આંકડો એશિયન સરેરાશ ૫૨% અને વૈશ્વિક સરેરાશ ૩૩% કરતાં ઘણો વધારે છે. છેલ્લા દાયકામાં, કોલસા આધારિત ઉત્પાદનમાં ૪૬% નો વધારો થઈને કુલ ૪૬૮ TWh સુધી પહોંચ્યું છે. ચીન પછી ભારત કોલસા આધારિત વીજળી ઉત્પાદનમાં વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતના ઊર્જા સંક્રમણ (Energy Transition) નો માર્ગ જટિલ અને મિશ્ર છે.