ભારતે રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે **300 GW** નો મોટો આંકડો પાર કરી લીધો છે, પરંતુ ગ્રીડ કન્જેશન અને મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ઓવરસપ્લાયને કારણે ડેવલપર્સ સામે આર્થિક પડકારો ઉભા થયા છે.
ભારત માટે રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રે જુલાઈ 2026 સુધીમાં 300 GW ની સંચિત ક્ષમતા મેળવવી એ એક સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિ છે. જેમાં સોલાર પાવરનો હિસ્સો 164 GW થી વધુ છે. જોકે, આ આંકડાઓ પાછળ રહેલી ગંભીર ઓપરેશનલ સમસ્યાઓ હવે સેક્ટરના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય પર અસર કરી રહી છે.
ગ્રીડ કન્જેશનનું મોટું જોખમ
મુખ્ય સમસ્યા પાવર જનરેશન અને ટ્રાન્સમિશન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વચ્ચેનો તાલમેલ ન હોવી તે છે. રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાંથી પાવર પહોંચાડવામાં ગ્રીડને મુશ્કેલી પડી રહી છે, જેને કારણે મોટા પાયે 'કર્ટેલમેન્ટ' (પાવર રોકી દેવો) થઈ રહ્યું છે. 2026 ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં જ 8,133 GWh જેટલી સોલાર ઉર્જા ગ્રીડ સુધી પહોંચી શકી નથી. હાલમાં 21 GW જેટલી ક્ષમતા કામચલાઉ નેટવર્ક એક્સેસ (T-GNA) પર નિર્ભર છે, જે ડેવલપર્સ માટે રેવન્યુની અનિશ્ચિતતા વધારે છે.
મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ઓવરસપ્લાય
સોલાર મોડ્યુલ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતા 210 GW સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે સ્થાનિક માંગ કરતા ઘણી વધારે છે. આનાથી નાના પ્લેયર્સ પર દબાણ વધ્યું છે અને ઈન્ડસ્ટ્રીમાં કન્સોલિડેશનના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે. હાઈ કોમોડિટી કોસ્ટ અને સેલની અછત વચ્ચે ઉત્પાદન ખર્ચ ઊંચો છે, જે પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધી અસર કરે છે.
રોકાણકારો માટે શું જોવું?
છેલ્લા 5 વર્ષમાં ટ્રાન્સમિશન પ્રોજેક્ટ્સ તેમના લક્ષ્યના માત્ર 80% જેટલા જ પૂર્ણ થયા છે. ભવિષ્યમાં રોકાણકારોએ ટ્રાન્સમિશન પ્રોજેક્ટ્સની સમયરેખા અને ગ્રીડ મેનેજમેન્ટ પોલિસી પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ. સ્ટોરેજ સોલ્યુશન્સનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે, તે આ સેક્ટરની લાંબા ગાળાની સદ્ધરતા નક્કી કરશે.