ભારતીય ઓઈલ રિફાઈનરીઓએ સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર માટે સપ્લાય સિક્યોર કરી લીધો છે, પરંતુ નવેમ્બર માટે અનિશ્ચિતતા વધી છે. મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ અને અમેરિકા દ્વારા રશિયન ઓઈલ પર સંભવિત ટેરિફના પગલે ક્રૂડના ભાવમાં ભડકો જોવા મળી શકે છે.
સપ્લાય ચેઈન સામે મોટા પડકારો
ભારતીય રિફાઈનરીઓ હાલમાં ખૂબ જ જટિલ એનર્જી વાતાવરણનો સામનો કરી રહી છે. સપ્ટેમ્બર અને ઓક્ટોબરનું આયોજન તો પૂર્ણ થઈ ગયું છે, પરંતુ નવેમ્બરથી પરિસ્થિતિ વધુ પડકારજનક બની શકે છે. મિડલ ઈસ્ટમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં વિક્ષેપ અને અમેરિકાના નવા કાયદાકીય નિર્ણયો ક્રૂડના ભાવ પર અસર કરી રહ્યા છે.
ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ અને ઈન્વેન્ટરીનું દબાણ
સપ્ટેમ્બરના મધ્ય સુધીમાં ભારતીય ક્રૂડ ઓઈલ બાસ્કેટના ભાવ પ્રતિ બેરલ $128.70 સુધી પહોંચી ગયા છે. માત્ર ક્રૂડ જ નહીં, પરંતુ ફ્રેઈટ, વીમો અને વોર-રિસ્ક પ્રીમિયમના વધતા ખર્ચને કારણે રિફાઈનરીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર ભારે દબાણ છે. દેશમાં ક્રૂડની ઈન્વેન્ટરી ઘટીને 93.5 મિલિયન બેરલ થઈ ગઈ છે, જે મે મહિના પછીનું સૌથી નીચું સ્તર છે. આ સ્ટોક માત્ર 20 દિવસની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે તેમ છે.
સપ્લાય પર અસર અને અમેરિકાનો નવો કાયદો
સાઉદી અરેબિયાની ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન પર થયેલા ડ્રોન હુમલાને કારણે ભારતને મળતા 4,00,000 બેરલ પ્રતિ દિવસના પુરવઠાને અસર થઈ છે. આ ઉપરાંત, 'Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026' હેઠળ અમેરિકા રશિયન ઓઈલના વેપાર પર ભારે ટેરિફ લાદી શકે છે, જે ભારતની સપ્લાય ડાયવર્સિફિકેશન વ્યૂહરચનાને ખોરવી શકે છે.
આગામી સમયમાં શું જોવું?
ભારત રાજસ્થાનમાં નવી રિફાઈનરી ક્ષમતા ઉમેરી રહ્યું છે અને Indian Oil Corporation પોતાના પ્લાન્ટ્સનું વિસ્તરણ કરી રહ્યું છે, જેના માટે સતત કાચા માલની જરૂર રહેશે. હવે રોકાણકારોએ સાઉદી પાઈપલાઈનની સ્થિતિ, અમેરિકાના લેજિસ્લેટિવ પગલાં અને વિન્ટર ક્વાર્ટરમાં ક્રૂડની ખરીદીના ખર્ચ પર ખાસ નજર રાખવી પડશે.