દેશમાં વીજળીની માંગ સતત વધી રહી છે ત્યારે Central Electricity Authority (CEA) એ વર્ષ 2035 સુધીમાં કોલસા આધારિત પાવર કેપેસિટીનો ટાર્ગેટ વધારીને **150 GW** કરી દીધો છે, જે અગાઉ **97 GW** હતો.
દેશમાં વીજળીની જરૂરિયાતે રેકોર્ડ તોડ્યા છે, જેને પગલે સરકાર તેની એનર્જી વ્યૂહરચના બદલી રહી છે. જુલાઈ 2026 માં પાવર ડિમાન્ડ 270 GW ના ઓલ-ટાઈમ હાઈ લેવલ પર પહોંચી હતી, જે પાછલા વર્ષ કરતા 45 GW થી 50 GW નો વધારો દર્શાવે છે.
વ્યૂહરચના કેમ બદલાઈ?
રિન્યુએબલ એનર્જી પ્રોજેક્ટ્સ ઝડપથી બની રહ્યા હોવા છતાં, ગ્રીડ સ્ટેબિલિટી માટે કોલસા આધારિત પાવર (Baseload) અનિવાર્ય છે. ખાસ કરીને નબળા ચોમાસાને કારણે હાઈડ્રોપાવર જનરેશનમાં 20% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ પર નિર્ભરતા વધી ગઈ છે.
ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કેપ્ટિવ પ્લાન્ટ્સ પર અસર
સપ્ટેમ્બર 2026 માં પાવર સપ્લાયમાં 560 મિલિયન કિલોવોટ-કલાક ની અછત જોવા મળી હતી. આ સ્થિતિને કાબૂમાં લેવા પાવર મંત્રાલયે Vedanta, JSW Steel, Hindalco અને UltraTech જેવી કંપનીઓને તેમના કેપ્ટિવ પાવર પ્લાન્ટ્સ ડિસેમ્બર 2026 સુધી ફૂલ કેપેસિટી પર ચલાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે આ આદેશથી કંપનીઓના ઓપરેશનલ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે અને ફ્યુઅલ ખર્ચ વધી શકે છે.
જોખમો અને ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
વીજ વિતરણ કંપનીઓ (DISCOMs) પર નાણાકીય દબાણ યથાવત છે. આ ઉપરાંત, કોલસાની સપ્લાય ચેઈન અને રેલ ટ્રાન્સપોર્ટની મર્યાદાઓ ઉત્પાદન પર અસર કરી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે પાવર પ્રોડ્યુસર્સના રિઝલ્ટ અને પાવર એક્સચેન્જમાં ભાવ વધારાના ટ્રેન્ડ પર નજર રાખવી જોઈએ.