ચોમાસાને કારણે ભારતના **45** થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક ઘટીને માત્ર **10 દિવસ**નો રહ્યો છે. સતત માંગને કારણે પાવર પ્લાન્ટ્સનું મેન્ટેનન્સ મુલતવી રાખવું પડતા પાવર કંપનીઓ સામે ખર્ચ અને ઓપરેશનલ જોખમો ઉભા થયા છે.
ભારતના પાવર સેક્ટરમાં હાલ સપ્લાય ચેઈનને લઈને ગંભીર પડકારો સામે આવ્યા છે. ઓડિશા, ઝારખંડ અને છત્તીસગઢ જેવા રાજ્યોમાં ભારે વરસાદને કારણે કોલસાના ઉત્પાદન અને ટ્રાન્સપોર્ટ પર મોટી અસર પડી છે. ઓગસ્ટ 2026ના અંત સુધીમાં આ પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક ઘટીને 30.95 મિલિયન ટન પર આવી ગયો છે, જે માત્ર 10 દિવસની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે તેમ છે. જુલાઈમાં આ આંકડો 12 દિવસનો હતો.
મેન્ટેનન્સમાં વિલંબ અને જોખમો
વીજળીની માંગ સતત વધુ રહેવાને કારણે સરકારે પાવર પ્લાન્ટ્સનું પ્લાન્ડ મેન્ટેનન્સ મુલતવી રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે. ગ્રીડની સ્થિરતા જાળવવા માટે આ પગલું જરૂરી છે, પરંતુ લાંબા ગાળે તે મશીનરીની કાર્યક્ષમતા ઘટાડી શકે છે. પરિણામે ભવિષ્યમાં કંપનીઓનો મેન્ટેનન્સ ખર્ચ વધી શકે છે અથવા તો અણધારી ટેકનિકલ ખામીઓ સર્જાઈ શકે છે.
રોકાણકારોએ શું જોવું જોઈએ?
NTPC, Tata Power અને Adani Power જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ માટે આ સ્થિતિ પડકારજનક છે. જો કોલસાની અછત ચાલુ રહેશે, તો કંપનીઓએ મોંઘા સ્પોટ માર્કેટમાંથી કોલસો ખરીદવો પડશે, જેની સીધી અસર તેમના નફા (Profit Margins) પર પડી શકે છે. આ ઉપરાંત, DISCOMs (ડિસ્કોમ્સ) પર પણ નાણાકીય બોજ વધી શકે છે કારણ કે તેમને ઊંચા ભાવે વીજળી ખરીદવી પડી શકે છે. આગામી સમયમાં કોલસાના ઇન્વેન્ટરી ડેટા અને સ્પોટ પાવર પ્રાઇસ પર ખાસ નજર રાખવી જરૂરી છે.