ભારતમાં ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે, જેના કારણે ડેટા સેન્ટર્સ માટે **૨૦૩૬** સુધીમાં **૨૬ GW** વીજળીની જરૂરિયાત રહેશે. આ ટ્રેન્ડ રિન્યુએબલ એનર્જી કંપનીઓ અને ગ્રીડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે મોટી તકો ઊભી કરી રહ્યો છે.
પાવર સેક્ટરમાં મોટો બદલાવ
ડિજિટલ ક્રાંતિને કારણે ભારતમાં વીજળીની માંગમાં ધરખમ ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી (CEA) ના અંદાજ મુજબ, હાલના ૨ GW થી ઓછા વપરાશ સામે, ડેટા સેન્ટર્સ માટે ૨૦૩૬ સુધીમાં ૨૬ GW પાવરની જરૂર પડશે. આ માંગ માત્ર યુટિલિટી પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ એનર્જી સેક્ટરની દિશા બદલવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
૨૪/૭ વીજ પુરવઠો અને પડકારો
ડેટા સેન્ટર્સને સતત ૨૪/૭ વીજળી (Round-the-Clock - RTC) જોઈએ છે. ભારત ૨૦૩૬ સુધીમાં ૮૦૦ GW રિન્યુએબલ કેપેસિટીનું લક્ષ્ય ધરાવે છે, પરંતુ સૌર અને પવન ઉર્જા અનિયમિત હોવાથી 'એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ્સ' (બેટરી અને પમ્પ હાઈડ્રો પ્રોજેક્ટ્સ) અનિવાર્ય બની ગયા છે.
રોકાણકારો માટે ખાસ તકો
આ ટ્રેન્ડનો સીધો ફાયદો એવી કંપનીઓને થશે જે રિન્યુએબલ જનરેશન અને સ્ટોરેજને જોડી શકે છે. NTPC, Tata Power, અને JSW Energy જેવી પાવર ઉત્પાદકો હવે વિશ્વસનીય સપ્લાય માટે કામ કરી રહી છે. સાથે જ, Larsen & Toubro અને Power Grid Corporation of India જેવી કંપનીઓ ગ્રીડને અપગ્રેડ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
શું ધ્યાનમાં રાખવું?
CEA હવે સ્માર્ટ મીટરિંગ અને ગ્રીડ ડિજિટાઈઝેશન પર ભાર મૂકી રહ્યું છે જેથી લોડ મેનેજમેન્ટ સરળ બને. જોકે, રોકાણકારોએ બેટરી સ્ટોરેજનો ઉંચો ખર્ચ અને જમીન સંપાદનના પડકારો પર નજર રાખવી જોઈએ. આગામી સમયમાં પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ્સ (PPA) માં RTC સપ્લાયની શરતો નક્કી કરશે કે કઈ કંપની આ રેસમાં આગળ નીકળશે.