સપ્ટેમ્બર **2026** માં ભારતની વીજળીની માંગ **11.35%** વધીને **162.19 અબજ યુનિટ** પર પહોંચી છે. જોકે, ગરમી અને ભેજવાળા વાતાવરણ વચ્ચે દેશના **82** થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક ક્રિટિકલ લેવલ પર પહોંચતા પાવર સેક્ટરમાં જોખમ વધ્યું છે.
સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ભારતમાં વીજ વપરાશમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ગયા વર્ષના સમાન ગાળાની સરખામણીએ વીજ વપરાશ 11.35% વધીને 162.19 અબજ યુનિટ થયો છે. આ વધારાનું મુખ્ય કારણ દેશભરમાં પ્રવર્તતી અસહ્ય ગરમી અને ભેજવાળું વાતાવરણ છે, જેના કારણે ચોમાસું વિદાય લેતું હોવા છતાં એર કન્ડીશનિંગનો વપરાશ અપેક્ષા કરતા વધુ રહ્યો છે.
સપ્લાયની સ્થિતિ ચિંતાજનક
ડિમાન્ડમાં તેજી વચ્ચે પાવર સેક્ટર માટે સપ્લાયની સ્થિતિ મુશ્કેલ બની છે. સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં, દેશના 190 મોનિટર કરાયેલા થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાંથી 82 પ્લાન્ટ્સમાં કોલસાનો સ્ટોક 'ક્રિટિકલ' શ્રેણીમાં છે, જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે જરૂરિયાત કરતા 25% થી ઓછો કોલસો ઉપલબ્ધ છે. નબળા ચોમાસાને કારણે હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાંથી ઉત્પાદન ઘટ્યું છે, પરિણામે થર્મલ પાવર પર નિર્ભરતા વધી ગઈ છે.
પીક ડિમાન્ડ અને ગ્રીડ પર દબાણ
સપ્ટેમ્બરમાં પીક પાવર ડિમાન્ડ 269.06 GW સુધી પહોંચી હતી. સાંજનાં સમયે સોલર પાવરનું ઉત્પાદન ઘટી જતાં ગ્રીડ પર ભારે દબાણ જોવા મળ્યું હતું, જ્યાં પાવરની અછત 7 GW સુધી પહોંચી ગઈ હતી.
માર્કેટ પર અસર
1 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ NTPC, Tata Power અને Adani Power જેવા દિગ્ગજ શેરોમાં વેચવાલી જોવા મળી હતી. રોકાણકારો અત્યારે વીજળીની વધતી માંગ અને કંપનીઓની ઓપરેશનલ મર્યાદાઓ વચ્ચે સંતુલન શોધી રહ્યા છે. જો કોલસાની અછત ચાલુ રહેશે તો લોજિસ્ટિકલ ખર્ચ વધવાની અને વીજ ઉત્પાદન ધીમું થવાની શક્યતા છે, જે સીધી રીતે કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર અસર કરી શકે છે.