ભારતમાં સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં વીજળીનો વપરાશ **૧૧.૩%** વધીને **૧૬૨ અબજ યુનિટ** પર પહોંચ્યો છે. ગ્રીડની સ્થિરતા જાળવવા માટે પાવર મિનિસ્ટ્રીએ **૧૧૨** કેપ્ટિવ કોલસા પ્લાન્ટ્સને ૩૧ ડિસેમ્બર સુધી ફૂલ ક્ષમતા પર કામ કરવા આદેશ આપ્યો છે.
ભારતમાં વીજ વપરાશની પેટર્ન હવે બદલાઈ રહી છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના ડેટા મુજબ, પીક પાવર ડિમાન્ડ ૨૬૯ GW નોંધાઈ છે, જે મે ૨૦૨૬ ના ઉનાળાના ૨૭૦ GW ના રેકોર્ડની ખૂબ નજીક છે. આ ૧૧.૩% નો વધારો દર્શાવે છે કે હવે માત્ર ગરમી જ નહીં, પણ ખેતી અને ઉદ્યોગોને કારણે પણ વીજળીની માંગ સતત જળવાયેલી રહે છે.
સરકારી એક્શન પ્લાન
કેન્દ્રીય પાવર મંત્રાલયે ૧ ઓક્ટોબરથી ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધી માટે ઇમરજન્સી ડાયરેક્ટિવ બહાર પાડ્યું છે. આ મુજબ, ૫૦ MW કે તેથી વધુ ક્ષમતા ધરાવતા ૧૧૨ કેપ્ટિવ કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટ્સને તેમની મહત્તમ ક્ષમતા પર ચલાવવા આદેશ અપાયો છે, જેથી તહેવારો અને લણણીની સીઝનમાં પાવર કટ ન થાય.
રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
૧. PLF માં સુધારો: થર્મલ પાવર કંપનીઓના પ્લાન્ટ લોડ ફેક્ટર (PLF) માં વધારો થઈ શકે છે, જે આવકમાં વૃદ્ધિ લાવી શકે છે.
૨. સપ્લાય ચેઈન રિસ્ક: કોલસાના પુરવઠા અને રેલ લોજિસ્ટિક્સમાં કોઈપણ વિક્ષેપ ઓપરેશનલ અવરોધો ઊભા કરી શકે છે.
૩. માર્જિન પર દબાણ: જો કોલસાના સ્પૉટ ભાવમાં વધારો થાય અને કંપનીઓ આ ખર્ચ ગ્રાહકો કે ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓ પર ન નાખી શકે, તો તેમના નેટ પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.