સપ્ટેમ્બર **2026** માં ભારતના પાવર ગ્રીડમાં **560 મિલિયન યુનિટ** ની વીજ અછત જોવા મળી છે, જે છેલ્લા **10 વર્ષમાં** સૌથી વધુ છે. ચોમાસામાં **13%** વરસાદ ઓછો પડવાને કારણે હાઈડ્રો પાવર ઉત્પાદન ઘટતા સરકાર હવે એક્શન મોડમાં આવી છે.
સપ્ટેમ્બર 2026 માં ભારતનું વીજળી ક્ષેત્ર એક મોટા પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. દેશમાં વીજળીની રેકોર્ડ માંગને પહોંચી વળવા માટે ગ્રીડ સંઘર્ષ કરી રહી છે, જેનું મુખ્ય કારણ ઓછો વરસાદ છે. હાઈડ્રો પાવર ઉત્પાદન, જે ગ્રીડ સ્ટેબિલિટી માટે કરોડરજ્જુ સમાન છે, તે પ્રથમ છ મહિનામાં અપેક્ષા કરતા 12% ઓછું રહ્યું છે. ખાસ કરીને સાંજના સમયે જ્યારે સોલાર પાવરનું ઉત્પાદન ઘટી જાય છે, ત્યારે હાઈડ્રો પાવરનો અભાવ ગ્રીડ પર મોટું દબાણ પેદા કરી રહ્યો છે.
સરકારી હસ્તક્ષેપ અને નવું રોકાણ
વીજળીની આ તંગીને રોકવા માટે Ministry of Power એ Electricity Act ની સેક્શન 11 લાગુ કરી છે. આ અંતર્ગત તમામ કેપ્ટિવ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સને 1 ઓક્ટોબરથી 31 ડિસેમ્બર, 2026 સુધી તેમની ફૂલ કેપેસિટી પર કામ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. સરકારનું ધ્યાન હવે ટ્રાન્સમિશન નેટવર્કને આધુનિક બનાવવા પર છે, જેના માટે ₹1.86 લાખ કરોડ ની મહત્વાકાંક્ષી PM-DHARA યોજનાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ સ્કીમ હેઠળ બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) પર વધુ ભાર આપવામાં આવશે જેથી ગ્રીડ વધુ ફ્લેક્સિબલ બની શકે.
થર્મલ સેક્ટર સામે પડકારો
જોકે થર્મલ પ્લાન્ટ્સને ફૂલ કેપેસિટી પર ચલાવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, પરંતુ હાલમાં 84 થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સ પાસે કોલસાનો સ્ટોક ક્રિટિકલ લેવલ પર છે, જે જરૂરી માત્રાના માત્ર 36% જ છે. ખાણ વિસ્તારમાં વરસાદ અને લોજિસ્ટિક્સની સમસ્યાઓને કારણે કોલસાનો સપ્લાય ખોરવાયો છે. રોકાણકારોએ હવે કોલસાના સપ્લાય ચેઈન અને PM-DHARA પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ પર નજર રાખવી જરૂરી છે.