સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં ભારતમાં વીજળીની અછત ૫૬૦ મિલિયન યુનિટના સ્તરે પહોંચી છે, જે છેલ્લા ત્રણ વર્ષનો રેકોર્ડ છે. ઔદ્યોગિક માંગમાં વધારો અને હાઈડ્રો પાવરના ઘટતા ઉત્પાદનને કારણે પાવર સ્ટોક્સમાં દબાણ જોવા મળ્યું છે.
વીજળી સંકટનું ગંભીર સ્વરૂપ
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં ભારતીય એનર્જી સેક્ટર પર મોટું દબાણ જોવા મળ્યું છે. દેશમાં ૫૬૦ મિલિયન કિલોવોટ-કલાક પાવરની અછત નોંધાઈ છે, જે ઓગસ્ટ ૨૦૨૩ પછીનો સૌથી મોટો આંકડો છે. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન વધતા વીજળીનો વપરાશ પણ વધ્યો છે, જેની સામે પૂરતી ક્ષમતાનો અભાવ જોવા મળ્યો છે.
કોલસા અને હાઈડ્રો પાવરની સમસ્યા
આ વર્ષે ચોમાસું નબળું રહેતા વરસાદ ૧૨.૬% ઘટ્યો છે, જેના કારણે હાઈડ્રો પાવર ઉત્પાદનને મોટો ફટકો પડ્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં ભારતીય ગ્રીડ સંપૂર્ણપણે થર્મલ પાવર પર નિર્ભર બની છે, જેમાં ગયા વર્ષ કરતા ૧૩.૩% નો વધારો થયો છે. હાલમાં દેશની ૬૬% થી વધુ વીજળી થર્મલ પ્લાન્ટ્સ દ્વારા પેદા થાય છે, પરંતુ ૪૦% થર્મલ પ્લાન્ટ્સ પાસે કોલસાનો સ્ટોક અત્યંત મર્યાદિત છે.
સરકારનો પ્લાન અને માર્કેટનું રિએક્શન
વીજળીની કટોકટી ટાળવા માટે Ministry of Power એ ૧૧૨ કેપ્ટિવ થર્મલ પ્લાન્ટ્સને ફૂલ કેપેસિટી પર ચલાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. સરકાર દ્વારા ₹૧.૮૬ લાખ કરોડની PM-DHARA સ્કીમની જાહેરાત કરવામાં આવી હોવા છતાં, શેરબજારમાં રોકાણકારો સાવધ રહ્યા છે. આ સમાચારની અસર નીચે મુજબ રહી:
- Tata Power: ૧.૬૨% ઘટાડો
- Adani Power: ૧.૭૬% ઘટાડો
- NTPC: ૦.૮૭% ઘટાડો
રોકાણકારો હવે એ વાત પર નજર રાખી રહ્યા છે કે આ વધતા ઓપરેશનલ ખર્ચ અને ઈંધણની તંગીને કારણે કંપનીઓના માર્જિન પર કેટલી અસર પડશે.