ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ **$100** ની નજીક પહોંચતા ભારત સરકાર હવે ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગને **20%** થી વધારવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ પગલાથી ઓટો સેક્ટર અને ખાંડના ભાવ પર મોટી અસર પડી શકે છે.
ભારત સરકાર હવે પેટ્રોલ-ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગને 20% (E20) ના સ્તરથી આગળ વધારવાની ગંભીરતાથી તૈયારી કરી રહી છે. વડાપ્રધાનના સલાહકાર તરુણ કપૂરે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોના ઉપયોગને વેગ આપવો એ સરકારની પ્રાથમિકતા છે. આ વ્યૂહરચના પાછળનું મુખ્ય કારણ આયાતી ક્રૂડ ઓઈલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનું છે, ખાસ કરીને જ્યારે ગ્લોબલ જીઓપોલિટિકલ તણાવને કારણે તેલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલની સપાટી તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
ઓટો સેક્ટર માટે પડકારો
આ નિર્ણયથી ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ માટે નવા પડકારો ઉભા થશે. કંપનીઓએ એવા એન્જિન બનાવવા પડશે જે ઉચ્ચ ઇથેનોલ સાંદ્રતા (Concentration) સહન કરી શકે. આ ટેક્નોલોજીકલ ફેરફાર માટે મોટું કેપિટલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ જરૂરી છે, જે ઓટો કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર અસર કરી શકે છે.
ફૂડ સિક્યુરિટી અને ખાંડના ભાવ પર દબાણ
ઇથેનોલ બનાવવા માટે શેરડી અને અનાજનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેનાથી બજારમાં ખોરાકની અછત સર્જાઈ શકે છે. આનો સીધો પુરાવો હાલમાં જોવા મળી રહ્યો છે; જુલાઈ 2026 થી ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન ભારતમાં ખાંડના છૂટક ભાવમાં 44% નો તોતિંગ ઉછાળો આવ્યો છે અને તે ₹65 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચ્યા છે. આ સ્થિતિ ખાદ્ય મોંઘવારી (Food Inflation) વધારી શકે છે.
શું હોઈ શકે છે સમાધાન?
ICRIER જેવી સંસ્થાઓએ સરકારને ફ્લેક્સિબલ પોલિસી અપનાવવા સૂચન કર્યું છે. જો દેશમાં ખાંડ કે અનાજની અછત સર્જાય, તો સરકાર ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગને ઘટાડીને E15 પર પાછી લાવી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે ખાંડ મિલો અને બાયોફ્યુઅલ ઉત્પાદકોના શેર પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે તેમનું ભાવિ સરકારી નીતિઓ અને કાચા માલના ભાવ પર નિર્ભર રહેશે.