ભારત સરકારે 'સમુદ્ર મંથન' સ્કીમ શરૂ કરી છે, જેના હેઠળ ડીપવોટર ડ્રિલિંગ ખર્ચ પર **50%** સુધી સબસિડી આપવામાં આવશે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ઘટાડવાનો અને ONGC તથા Oil India જેવી કંપનીઓ માટે જોખમ ઘટાડવાનો છે.
એક્સપ્લોરેશનનો ખર્ચ ઘટશે
ડીપવોટર અને અલ્ટ્રા-ડીપવોટર ડ્રિલિંગ ખૂબ જ ખર્ચાળ અને જટિલ કામગીરી છે, જેના કારણે ઘણીવાર પ્રોજેક્ટ્સ વિલંબિત થાય છે અથવા રદ કરવા પડે છે. નવી સ્કીમ હેઠળ, સરકારે 56 ડીપવોટર વેલ્સ અને 4 સ્ટ્રેટિગ્રાફિક વેલ્સ માટે સબસિડીની જોગવાઈ કરી છે. આ પહેલથી એવા ઓફશોર વિસ્તારોમાં પણ કામ શરૂ થઈ શકશે જે અત્યાર સુધી આર્થિક રીતે પોષાય તેમ નહોતા.
નાણાકીય શિસ્ત અને રિકવરી પ્લાન
સરકારે ટેક્સપેયર્સના પૈસાનું રક્ષણ કરવા માટે કડક શરતો રાખી છે. ઓપરેટર્સને ડ્રિલિંગના સીમાચિહ્નો (Milestones) હાંસલ કરવા પર પેમેન્ટ મળશે, જેમાં 40% રકમ નક્કી કરેલી ઊંડાઈ સુધી પહોંચ્યા બાદ આપવામાં આવશે. જ્યારે પ્રોજેક્ટ વ્યવસાયિક રીતે સધ્ધર બનશે, ત્યારે સરકારે રોકેલી રકમ પાછી મેળવવાની પણ જોગવાઈ છે. જોકે, પ્રતિ વેલ ₹675 કરોડ અને ₹1,350 કરોડની મર્યાદાથી વધુનો ખર્ચ કંપનીઓએ જ ભોગવવો પડશે.
કંપનીઓ પર શું અસર થશે?
ONGC અને Oil India Ltd જેવી સરકારી કંપનીઓ માટે આ એક મોટી રાહત છે. અત્યાર સુધી 'ડ્રાય વેલ' (જ્યાં તેલ ન મળે) થવાના ડરથી આ કંપનીઓ મોટું રોકાણ કરતા અચકાતી હતી. હવે સરકારના આર્થિક સહયોગને કારણે પ્રોજેક્ટ્સનો આંતરિક વળતરનો દર (IRR) સુધરી શકે છે. જોકે, આ સ્કીમ માત્ર નવા બ્લોક્સ માટે જ છે, જેથી કંપનીઓએ અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવો પડશે.