ઓગસ્ટ મહિનામાં ભારતની રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ઘટીને **2.1 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ** થઈ છે, જે જુલાઈની સરખામણીએ **26%** ઓછી છે. તેમ છતાં, ભારતની કુલ આયાતમાં **45%** હિસ્સા સાથે રશિયા ટોચ પર છે. આ બદલાતા સમીકરણો અને ઘટતા ડિસ્કાઉન્ટની સીધી અસર ઓઈલ રિફાઇનિંગ કંપનીઓના માર્જિન પર પડી શકે છે.
ભારતની રશિયન ક્રૂડ પરની નિર્ભરતા ઓગસ્ટમાં પણ મજબૂત રહી છે, જોકે આયાતના આંકડામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. રશિયાએ ઓગસ્ટમાં 2.1 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ (mbpd) તેલનો પુરવઠો આપ્યો, જે ભારતની કુલ આયાતના 45% છે. જુલાઈમાં આ આંકડો 2.8 mbpd હતો, જેની સામે આ 26% નો મોટો ઘટાડો છે.
આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ ભારતીય રિફાઇનરીઓનું શિડ્યુલ્ડ મેન્ટેનન્સ અને ચીન તરફથી વધતી માંગ છે. ઓગસ્ટમાં ભારતની કુલ ક્રૂડ આયાત પણ 8.4% ઘટીને 4.62 mbpd રહી હતી.
વધતો દ્વિપક્ષીય વેપાર (Reciprocal Trade)
ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો સંબંધ હવે માત્ર ખરીદી પૂરતો સીમિત નથી. રશિયામાં રિફાઇનરી માળખાગત સમસ્યાઓને કારણે ભારતે છેલ્લા બે મહિનામાં આશરે 1 મિલિયન બેરલ ગેસોલિન રશિયા મોકલ્યું છે, જેમાં Nayara Energy ની Vadinar રિફાઇનરીની મોટી ભૂમિકા રહી છે.
રિફાઇનરીઓના માર્જિન પર દબાણ
રોકાણકારો માટે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે રશિયન ક્રૂડ પર મળતા ડિસ્કાઉન્ટ હવે ઘટી રહ્યા છે. ઘણા કાર્ગો હવે ગ્લોબલ Brent ક્રૂડના ભાવની નજીક ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. ઉપરાંત, શિપિંગ રૂટમાં તણાવને કારણે વીમો અને નૂર (Freight cost) પણ વધ્યા છે. આ પરિબળો Reliance Industries, Indian Oil Corporation, BPCL અને HPCL જેવી રિફાઇનરી કંપનીઓના ગ્રોસ રિફાઇનિંગ માર્જિન (GRM) ને અસર કરી શકે છે.
અમેરિકાનું મહત્વ વધ્યું
ક્રૂડમાં રશિયાનું વર્ચસ્વ હોવા છતાં, ભારત પોતાની ગેસની જરૂરિયાત માટે અમેરિકા પર નિર્ભર બન્યું છે. ઓગસ્ટમાં ભારતીય LPG આયાતમાં 51% અને LNG આયાતમાં 38% હિસ્સો અમેરિકાનો રહ્યો છે, જે ભારતની વ્યૂહાત્મક વિવિધતા દર્શાવે છે.