દેશમાં આ વખતે ચોમાસામાં **13-15%** જેટલી ઓછી વરસાદ નોંધાયો છે, જેના કારણે સતત **5** મહિનાથી હાઈડ્રો પાવર જનરેશનમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. પાવર કટોકટી ટાળવા માટે યુટિલિટી કંપનીઓએ હવે કોલસા આધારિત થર્મલ પાવર પર ભાર વધારવો પડ્યો છે, જે સેક્ટર માટે કોસ્ટ પ્રેશર ઊભું કરી રહ્યું છે.
ભારતીય પાવર સેક્ટર અત્યારે કપરા કાળમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. વર્ષ 2026 ના ચોમાસા દરમિયાન વરસાદની અછત 13-15% રહી છે, જે છેલ્લા એક દાયકાનું સૌથી નબળું પ્રદર્શન છે. આને કારણે જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી ઘટ્યું છે અને સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી સતત પાંચ મહિના હાઈડ્રો પાવર ઉત્પાદન ઘટતું ગયું છે.\n\nઆ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે દેશની ઉર્જા જરૂરિયાતો અચાનક કોલસા આધારિત થર્મલ પાવર તરફ વળી છે. માત્ર સપ્ટેમ્બર મહિનામાં જ થર્મલ પાવર ઉત્પાદનમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ 18% નો ઉછાળો નોંધાયો હતો. રાત્રિ દરમિયાન વીજળીની અછત 7.7 GW સુધી પહોંચી હતી, જે ગરમીના દિવસો કરતા પણ વધુ છે. આ સ્થિતિને લીધે કોલસાના લોજિસ્ટિક્સ પર દબાણ વધ્યું છે અને પ્લાન્ટ્સમાં ઈન્વેન્ટરીનું સ્તર પણ ઘટી રહ્યું છે.\n\nરોકાણકારો માટે આ એક જટિલ આર્થિક માહોલ છે. જે કંપનીઓ ફક્ત હાઈડ્રો પાવર પર નિર્ભર છે તેમના નફા પર સીધી અસર પડી રહી છે. જોકે, અમુક કંપનીઓએ વૈવિધ્યકરણ (Diversification) દ્વારા રક્ષણ મેળવ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે, NHPC એ વર્ષ 2026 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં 7.22% નો રેવન્યુ ગ્રોથ નોંધાવ્યો છે, જે નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવાને આભારી છે.\n\nહવે માર્કેટ પાર્ટિસિપન્ટ્સ પાવર એક્સચેન્જ પર વધતી વોલેટિલિટી પર નજર રાખી રહ્યા છે. આગામી શિયાળુ ખેતી સીઝન માટે પાણીની ઉપલબ્ધતા અને થર્મલ પાવર પર નિર્ભરતા વધતા વધતા ફ્યુઅલ કોસ્ટની અસર કંપનીઓના ઓપરેશનલ માર્જિન પર કેવી પડશે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.