વર્ષ **2026** માં ભારતની નેચરલ ગેસની માંગ **2%** ઘટવાનું અનુમાન છે. જોકે સરકારે LNG ઇમ્પોર્ટ **10%** વધાર્યું છે, છતાં હોરમુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) બ્લોક થવાને કારણે ગેસના ભાવમાં તોતિંગ ઉછાળો આવ્યો છે.
ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સીના ડેટા મુજબ, ભારતનો એનર્જી સેક્ટર અત્યારે મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. સરકારે સ્થિતિ સુધારવા માટે વર્ષના પ્રથમ 10 મહિનામાં LNG ઇમ્પોર્ટમાં 10% અથવા અંદાજે 3 અબજ ક્યુબિક મીટરનો વધારો કર્યો હોવા છતાં, કુલ માંગમાં 2% નો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.
સપ્લાયમાં અડચણો અને ભાવમાં ઉછાળો
આ આખા મામલાનું મુખ્ય કારણ હોરમુઝ સ્ટ્રેટનું બંધ થવું છે. આ રસ્તો એનર્જી સપ્લાય માટે જીવાદોરી સમાન છે. આ ભૌગોલિક તણાવને લીધે કતાર અને UAE જેવા દેશોમાંથી આવતા સપ્લાય પર કાપ મૂકાયો છે. પરિણામે, સપ્ટેમ્બર 2026 માં સ્પોટ ટેન્ડરના ભાવ પ્રતિ MMBtu $26.4 સુધી પહોંચી ગયા હતા, જે વર્ષની શરૂઆતમાં $16.8 થી $18.8 ની રેન્જમાં હતા. આ મોંઘા ભાવ ઈન્ડસ્ટ્રીઝના પ્રોફિટ માર્જિન પર સીધો પ્રહાર કરી રહ્યા છે.
કયા સેક્ટર પર શું અસર?
સરકારે ગેસના મર્યાદિત જથ્થાને મેનેજ કરવા માટે 'ટાયર્ડ સ્ટ્રેટેજી' અપનાવી છે. આ અંતર્ગત, સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) ને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે, જેથી ઘરો અને વાહનોને ગેસ મળતો રહે. પરંતુ, આનો ભોગ ફર્ટિલાઈઝર પ્લાન્ટ્સ, રિફાઈનરીઓ અને અન્ય ઔદ્યોગિક એકમો બની રહ્યા છે. તેમને કાં તો ઉત્પાદન ઘટાડવું પડે છે અથવા વધારાનો ખર્ચ સહન કરવો પડે છે.
રોકાણકારોએ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે જે કંપનીઓ ફર્ટિલાઈઝર કે પાવર સેક્ટર સાથે જોડાયેલી છે, તેમના માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે. લાંબા ગાળે દેશનું ઘટતું ડોમેસ્ટિક ગેસ પ્રોડક્શન પણ એક ચિંતાનો વિષય છે, જેના કારણે ભારતને સતત મોંઘા આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટ પર નિર્ભર રહેવું પડે છે.