ભારતમાં ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામ હેઠળ **987 કરોડ લીટર** ઈથેનોલનો સપ્લાય પૂરો થયો છે, જે વાર્ષિક લક્ષ્યાંકના **82.5%** છે. હવે સુગરને બદલે મકાઈ જેવા અનાજ આધારિત ઈથેનોલનું મહત્વ વધ્યું છે, જે ડિસ્ટિલરી કંપનીઓના માર્જિન પર સીધી અસર કરશે.
સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં ભારતના ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામે એક મહત્વનો પડાવ પાર કર્યો છે. ચાલુ વર્ષના કુલ 1,197 કરોડ લીટરના નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક સામે અત્યાર સુધીમાં 987 કરોડ લીટર ઈથેનોલનો પુરવઠો પ્રાપ્ત થયો છે. ખાસ નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, હવે ઈથેનોલ ઉત્પાદનમાં અનાજનો હિસ્સો વધીને 71% થી વધુ થઈ ગયો છે.
મકાઈ તરફ ઝુકાવ
આ આંકડાઓમાં મકાઈનું યોગદાન સૌથી વધુ 413 કરોડ લીટર રહ્યું છે. જોકે આ લક્ષ્યાંક કરતા ઓછું છે, તેમ છતાં શેરડીના વિકલ્પ તરીકે મકાઈનું સ્થાન મજબૂત બન્યું છે. આ ઉપરાંત, બગડેલા અનાજનો ઉપયોગ કરીને 70 કરોડ લીટર ઈથેનોલ મેળવવામાં આવ્યું છે, જે અગાઉના 60 કરોડ લીટરના ટાર્ગેટ કરતા વધારે છે.
બીજી તરફ, પરંપરાગત શેરડી આધારિત ઉત્પાદન પણ સ્થિર છે અને 282 કરોડ લીટરનું યોગદાન આપ્યું છે. જેમાં શેરડીનો રસ (151 કરોડ લીટર) અને B-હેવી મોલાસીસ (115 કરોડ લીટર)નો સમાવેશ થાય છે.
રોકાણકારો માટે શું છે જોખમ?
ઘણી ડિસ્ટિલરી કંપનીઓએ હવે ડ્યુઅલ-ફીડસ્ટોક પ્લાન્ટ્સમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે, જે શેરડી અને અનાજ બંનેમાંથી ઈથેનોલ બનાવી શકે છે. આ ફ્લેક્સિબિલિટી કંપનીઓને કાચા માલના ભાવમાં થતા ઉતાર-ચઢાવ સામે રક્ષણ આપે છે.
જોકે, અનાજ આધારિત પ્રોજેક્ટ્સની પ્રોફિટેબિલિટી કાચા માલના ભાવ પર નિર્ભર છે. જો મકાઈના ભાવ વધે અને સરકારે ખરીદ કિંમતમાં વધારો ન કર્યો, તો કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે. ઉપરાંત, 'ફૂડ વર્સિસ ફ્યુઅલ' (Food vs Fuel) વિવાદને કારણે જો ભવિષ્યમાં અનાજ પર પ્રતિબંધ આવે, તો તે સેક્ટર માટે મોટું જોખમ બની શકે છે.